HIPEC การผ่าตัดแล้วใส่ยาต้มเข้าไปในช่องท้อง

 

ส่งจาก iPhone ของฉัน

เรียนคุณหมอสันต์
         คุณแม่อายุ 87 ปี เริ่มมีอาการท้องโตประมาณปลาย ปี 64 ไม่มีอาการปวด ทำ ซีทีสแกน รพ.เอกชนใกล้บ้านพบความผิดปกติบอกไม่ได้ว่าเป็นอะไร ส่งตัวรักษา รพ.จังหวัดหมอแจ้งว่าเป็นไส้เลื่อนที่สะดือเวลาสะดือปูดให้กดลงไป อายุมากแล้วไม่ต้องผ่าตัด ติดตามอาการอยู่ประมาณสามครั้ง ไม่พบความผิดปกติจึงงดติดตามอาการ ต่อมาปลายปี 66 ท้องเริ่มโตมาก เบื่ออาหาร น้ำหนักลดมาก  พาไป รพ.รัฐแห่งที่2 หมอไม่ได้บอกชัดเจนว่าเป็นอะไรบอกแต่ว่าต้องผ่าตัดแบบเปิด มีการเจาะน้ำในช่องท้องไปตรวจพบว่าเป็นมูกสีเหลือง ดูดน้ำออกไปประมาณลิตรครึ่งรู้สึกสบายท้องขึ้นแต่ยังไม่กล้าผ่าตัด ต่อมามีความสงสัยว่าถ้าไม่ผ่าตัดจะทำอย่างไรจึงพาไป รพ. ...  พบหมอนรีเวช คุณหมอเชียร์ให้ผ่า แต่ให้ไปพบหมอทางเดินอาหารและตับที่จะต้องร่วมผ่าร่วมกัน ท่านบอกว่าแม่เป็นเนื้องอกไส้ติ่ง ตัองตัดมดลูกรังไข่ ตัดต่อลำไส้เนื้องอกบริเวณไส้ติ่ง และเนื้องอกบริเวณผนังช่องท้อง พร้อมทำ HIPEC การผ่าตัดต้องใช้เวลานาน6-7 ชั่วโมง คาดผ่าตัดได้เต็มที่ไม่เกิน 4 ชั่วโมง เสี่ยงจากอายุมากอาจเก็บเนื้องอกได้ไม่หมด มีการตรวจความพร้อมร่างกายและนัดผ่าตัดอาทิตย์ที่ผ่านมา เมื่อใกล้ถึงกำหนดผ่าตัดแม่กลัวจนนอนไม่หลับจึงเลื่อนนัดไปก่อนไม่มีกำหนด ปัจจุบันแม่ยังเดิน ทานข้าวได้แต่ไม่มาก เริ่มหลง ร่างกายเริ่มขาดสารอาหารมากขึ้น โลหิตจางเหลือ 9 ตอนนี้ลูกๆรู้สึกสับสนมากจึงขอเรียนถามว่า
-ควรจะผ่าตัดไหมค่ะ กลัวผลข้างเคียงหลังการผ่าตัดมากค่ะ
-ถ้าไม่ผ่าตัดรักษาตามอาการต้องทำอย่างไรคะ กลัวแม่ทรมานค่ะ
        ขอบคุณคุณหมออย่างสูงค่ะ

...........................................................

ตอบครับ

ก่อนตอบคำถามขอนิยามศัพท์คำว่า HIPEC เพื่อให้ท่านผู้อ่านทั่วไปตามทันเสียหน่อย มันย่อมาจาก hyperthermic intra pertoneal chemotherapy แปลว่าการรักษาเนื้องอกที่ลุกลามในช่องท้องชนิดตัดยังไงก็ไม่หมด โดยผ่าตัดเอาส่วนที่ตัดได้ออกให้เกลี้ยง แล้วเอาน้ำยาเคมีบำบัดที่ต้มให้ร้อนระดับน้ำออนเซ็นญี่ปุ่น (43 องศา) ใส่เข้าไปในช่องท้อง ขังไว้สักพักใหญ่ ก่อนจะระบายออกแล้วเย็บปิดเผลผ่าตัด

เอาละคราวนี้มาตอบคำถาม

    1. ถามว่าคุณแม่อายุ 87 เป็นมะเร็งเต็มช่องท้องระดับตัดไม่หมดมีอาการท้องมานและขาดอาหาร ควรจะยอมผ่าตัดแบบยกยวงแล้วรักษาโดยใส่ยาต้มร้อนๆเข้าช่องท้องไหม ตอบว่าอ้าว มาถามอะไรหมอสันต์ละครับ ของอย่างนี้ก็ต้องถามคุณแม่ดูสิครับ ความจริงท่านก็ได้ตอบคุณแล้ว ว่าท่านกลัวจนต้องเลื่อนการผ่าตัดออกไปไม่มีกำหนด แปลว่าท่านไม่เอา เมื่อท่านไม่เอาก็คือไม่เอา มันเป็นชีวิตของท่านที่ท่านมีอำนาจตัดสินใจ ไม่ใช่กงการอะไรของเราในฐานะลูกหลานจะไปบังคับให้ท่านเอา 

    2. ถามว่าการผ่าตัดเอาเนื้องอกออกแบบยกยวงแล้วใส่ยาต้มเข้าช่องท้องจะมีประโยชน์คุ้มความเสี่ยงไหม ตอบว่าในแง่ของการทำให้มะเร็งหายเลยนั้น ยากส์..ส์ (มีเติมเอสด้วยนะ แปลว่ายากมาก) ส่วนในแง่ของการบรรเทาอาการ อันนี้สถิติก็ยังสรุปได้ไม่ชัด จึงพูดได้แค่ว่ามันเป็นทางเลือกการรักษาที่ประโยชน์และความเสี่ยงในภาพรวมยังบอกไม่ได้ เพราะยังไม่มีงานวิจัยเปรียบเทียบที่มีกลุ่มใหญ่พอจะพิสูจน์ตรงนี้ได้ จึงต้องได้แต่คอยลุ้นกันเป็นรายๆไปครับ แบบว่าตาดีได้ ตาร้ายเสีย 

    3. ถามว่าถ้าไม่ทำผ่าตัดแล้วจะทำไงกับอาการหลงลืม ขาดสารอาหาร และโลหิตจาง ตอบว่าถึงทำผ่าตัดก็ใช่ว่าทั้งสามปัญหานี้จะหายไปแบบปลิดทิ้ง กล่าวคือหากการผ่าตัดประสบความสำเร็จในการแก้ปัญหาลำไส้อุดตันก็จะบรรเทาอาการทั้งสามซึ่งสัมพันธ์กับการขาดสารอาหารได้ชั่วระยะหนึ่งจนกว่ามะเร็งจะโตขึ้นมาคับท้องอีก แต่หากการผ่าตัดไม่ประสบความสำเร็จในการแก้ปัญหาการอุดตันของลำไส้ อาการทั้งสามก็จะยิ่งหนักกว่าเดิมหรือไม่ก็พาล..เด๊ดสะมอเร่ไปเพราะการผ่าตัดเดี๋ยวนั้นเลย เพราะตัวการผ่าตัดเองเป็นตัวใช้พลังงานสำรองของผู้ป่วยซะหมดเกลี้ยง 

ดังนั้นหากเลือกทางผ่าตัดก็ต้อง "นั่งลุ้น" หากเลือกทางไม่ผ่าตัดก็ต้อง "ยอมรับ" ว่าต่อจากนี้ไปก็คือการขาดสารอาหารแรงขึ้นๆ โลหิตจางลงๆ แล้วจบลงด้วยการเสียชีวิต ซึ่งก็ไม่ใช่ของแปลกอะไรสำหรับคนวัย 87 ปี ซึ่งอีกไม่กี่ปีก็จะขึ้นเลข 9 อันเป็นวัยที่โฉลกคำเมืองเหนือโบราณว่าไว้ว่า...

    "..ไข้ก็ตาย ไม่ไข้ก็ตาย"

นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์