DrSant

ท่าเรือหน้าโคโค่เคป รีสอร์ท เกาะหมาก จันทบุรี สีอะคริลิกบนผ้าใบ 30x40 ซม. กราบเรียนคุณหมอสันต์ อ่านเรื่องบทสวดในงานศพแล้วหนูสงสัยคำว่าเจตสิก ว่ามันคืออะไร มันเหมือนจิตไหม ทำไมต้องมีคำว่าเจตสิกด้วย ทั้งๆที่มีคำว่าจิตใช้อยู่แล้ว ขอบพระคุณค่ะ ................................................. ตอบครับ      แม่เฮย แค่ขยันไปงานศพสองสามวันหมอสันต์ก็ถูกลากเข้าซุ้มปริยัติธรรมซะแล้ว แต่ถามมาก็ต้องตอบไป     1.  ถามว่า เจตสิก เหมือนกับ จิต ไหม ตอบว่าหากตอบตามความหมายที่เขาใช้กันในพระอภิธรรมปิฎกก็ต้องตอบว่าไม่เหมือนกันครับ เพราะเจตสิกคือส่วนของประสบการณ์ที่เกิดขึ้นในใจที่ไม่ใช่ส่วนของจิต หมายความว่าในหนึ่งประสบการณ์ที่เกิดขึ้นในใจนั้นมีส่วนย่อยสองส่วนปนกันอยู่       ประสบการณ์ในใจ = จิต + เจตสิก     จิต (consciousness) คือความรู้ตัว หรือ "ฉัน" ที่กำลังรับรู้ประสบการณ์นี้อยู่ ส่วนเจตสิก (mental factors) นั้นเป็นเนื้อหาสาระเรื่องราวของประสบการณ์ที่จิตรับรู้ ยกตัวอย่างเช่นสมมุติว่าเรากำลังโกรธคนคนหนึ่ง ความโกรธ ความรู้สึกไม่ชอบ ความคิดตำหนิกล...

หาดทรายที่เกาะหมาก จันทบุรี สีอะคริลิก บนผ้าใบ 30 x 40 ซม. (ช่วงนี้ผมต้องไปงานศพทุกคืน แต่ละคืนนั่งฟังพระสวดไปก็คิดตามบาลีไป เกิดความแตกฉานในสาระสำคัญมากขึ้นกว่าเดิม จำได้ว่าหลายปีมาแล้วผมเคยตอบคำถามแฟนบล็อกท่านหนึ่งที่ถามมาถึงคำแปลบทสวดในงานศพ พอมาถึงวันนี้ผมรู้สึกว่าคำแปลในครั้งนั้นยังไม่เข้าถึงไคลแม็กซ์ จึงตัดสินใจเอาคำตอบครั้งนั้นมาแก้ใหม่ ถือว่าเป็นการแก้ไขคำตอบเมื่อความเข้าใจบทสวดของผมทะลุปรุโปร่งมากกว่าเดิม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นที่จะเอาไปใช้ประโยชน์ในชีวิตจริงได้)  (last updated 25 Jan 2026) ......................................... คุณหมอครับ      ผมไปงานศพ พยายามฟังพระสวด เปิดเน็ทดูคำแปล แต่ไม่เข้าใจเลยเพราะแปลแล้วเหมือนไม่ได้แปล คำแปลแต่ละเพจก็แปลไม่เหมือนกัน ต่างกันแบบคนละเรื่องเลย และทุกคำแปลอ่านแล้วไม่รู้เรื่อง ทั้งๆที่วางต้นฉบับซึ่งเหมือนกันไว้คู่คำแปล แต่แปลไม่เหมือนกัน ผมรู้สึกว่าบทสวดนี้มันจะต้องมีความหมายดี ไม่งั้นจะเอามาให้สวดกันทุกงานศพทำไม คืนหนึ่งผมตัดสินใจเดินจี้ตามหลวงพ่อที่นำสวดแล้วเดินไปยิงคำถามท่านไป ท่านตอบว่าเรื่องมันยาวให้ผมเข้ามาเร...

เรือนริมน้ำที่ท่าเรือไปเกาะหมาก จันทบุรี สีอะคริลิกบนผ้าใบ 40x30 ซม. เรียนคุณหมอสันต์ที่เคารพ ผมมีสิ่งที่คุณหมอเรียกว่าความผิดปกติของการเผาผลาญครบถ้วน คือไขมันสูง ไขมันแทรกตับ อ้วน และน้ำตาลสูง 128 ได้เริ่มดูแลตัวเองตามคำแนะนำของคุณหมอมาแล้วหลายเดือนคือกินพืชมากขึ้น ตอนนี้เกิดความสงสัยว่าระหว่างการที่เรากินเนื้อสัตว์อยู่แต่กินพืชมากขึ้น กับการที่เรางดเนื้อสัตว์ไปเลย 100% แบบกินอาหารเจ มันจะมีความแตกต่างกันไหม เคยมีงานวิจัยเปรียบเทียบในแง่นี้ไหมครับ ............................................... ตอบครับ      งานวิจัยระดับสุ่มตัวอย่างแบ่งกลุ่มเปรียบเทียบระหว่างอาหารสุขภาพที่มีเนื้อสัตว์อยู่ด้วย กับอาหารสุขภาพแบบไม่มีเนื้อสัตว์เลย เท่าที่ผมทราบมีงานวิจัยเดียวชื่อ The Twin Study ทำที่มหาลัยสะแตนฟอร์ด ตีพิมพ์ไว้ในวารสาร JAMA เป็นงานวิจัยขนาดเล็ก ทำในระยะสั้นๆ แต่ออกแบบงานวิจัยอย่างดี ควบคุมอย่างดี คือเขาเอาฝาแฝดแบบไข่ใบเดียวกันซึ่งมีรหัสพันธุกรรมเหมือนกันทุกประการมายี่สิบกว่าคู่ แต่ละคู่เอามาจับฉลากแบ่งไปอยู่คนละข้าง คือ      ข้างที่ 1.   ให้กินอาหารสุขภาพ...

 ข่าว Hfocus “นพ.สันต์”  ชี้เวชศาสตร์วิถีชีวิตจะไร้ความหมาย หากเปลี่ยนพฤติกรรมคนไม่ได้ ย้ำ “โค้ชวิถีชีวิต” คือหัวใจสำคัญที่มีหลักฐานวิจัยรองรับ ช่วยลดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง พร้อมต่อยอดสู่เศรษฐกิจสุขภาพไทยอย่างยั่งยืน      เมื่อวันที่ 14 มกราคม 2569 ณ โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่น กรุงเทพมหานคร มีการจัดประชุมวิชาการระดับชาติด้านเวชศาสตร์วิถีชีวิต ครั้งที่ 3 ภายใต้หัวข้อ “เวชศาสตร์วิถีชีวิตและการโค้ช : จังหวะชีวิตเพื่ออายุที่ยืนยาวอย่างมีคุณภาพชีวิตที่ดี” โดยมี นพ.โสภณ เอี่ยมสิริถาวร รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธานเปิดการประชุม      หนึ่งในไฮไลต์สำคัญของงาน คือปาฐกถาพิเศษของ  นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์ ผู้อำนวยการศูนย์สุขภาพ  Wellness We Care  ในหัวข้อ “โค้ชวิถีชีวิต : หัวใจของเวชศาสตร์วิถีชีวิตเพื่อพัฒนาระบบบริการสุขภาพและเศรษฐกิจสุขภาพไทย” ซึ่งได้สะท้อนทั้งมิติทางวิชาการ ประสบการณ์ภาคปฏิบัติ และภาพอนาคตของระบบสุขภาพไทยในยุคโรคเรื้อรังครองเมือง      เวชศาสตร์วิถีชีวิต “มีหลักฐาน” แต่ไร้ความหมาย หากเปลี่ยนนิสัยคนไม่ได้ ...

"เรือพาผู้โดยสารไปเกาะหมาก จันทบุรี" สีอะคริลิกบนผ้าใบ 30x40 ซม. คุณหมอสันต์คะ หนูอยากเอาใจของหนูมาผ่าดูว่าข้างในมันมีอะไรบ้าง ทำไมหนูจึงไม่มีความสุขสักที หนูไปพบจิตแพทย์มาแล้ว 3 คน คนหนึ่งว่าหนูเป็นโรคซึมเศร้า อีกคนหนึ่งว่าหนูเป็นโรค OCD อีกคนหนึ่งว่าหนูเป็นโรคสมาธิสั้น ASD (หนูอายุ 38 แล้ว) หนูไม่เข้าใจว่าจิตแพทย์เขามีวิธีผ่าใจของหนูดูอย่างไร ทำไมได้ข้อสรุปไม่เหมือนกัน หนูขอให้คุณหมออธิบายหน่อยว่าใจของเรานี้หากเราผ่ามันออกมาดูมันมีอะไรข้างในบ้าง ............................. ตอบครับ     1.  ถามว่าถ้าผ่าใจของเราออกมาดู เราจะเห็นอะไรบ้าง หิ หิ นี่คุณเข้าใจผิดว่าหมอสันต์เป็นหมอผ่าตัดหัวใจคงจะผ่าดูใจของคุณได้ด้วยงั้นรึเปล่า ตอบว่าผมไม่รู้ เพราะผมเคยแต่ผ่าหัวใจ แต่ไม่เคยผ่าใจใครดูเลย      2. ถามว่าจิตแพทย์เขามีวิธีผ่าใจคนป่วยดูอย่างไร เออ อันนี้ผมพอตอบได้นะ เพราะหลักวิชาจิตเวชศาสตร์เป็นสาขาหนึ่งของหลักวิชาแพทย์แผนปัจจุบัน ผมพอจะเล่าให้คุณฟังในฐานะแพทย์คนหนึ่งได้ว่า จิตแพทย์เขาจะมองใจของคนออกไปจาก 3 มุม คือ      มุมที่ 1. มุมของชีว-จิตวิทยาและสัง...

"สนามหน้าบ้าน" สีอะคริลิกบนผ้าใบ 40x40      กระทรวงเกษตรสหรัฐฯ (USDA) ซึ่งมีหน้าที่ตามกฎหมายรัฐธรรมนูญให้เป็นผู้แนะนำประชาชนว่าอะไรควรกินอะไรไม่ควรกิน ได้ออกคำแนะนำฉบับใหม่เพื่อใช้ในห้าปีข้างหน้า เรียกว่า USD 2025-2030 Guidelines ซึ่งออกมายังไม่ทันข้ามวันก็ดังระเบิดซะแล้ว ผู้คนต่างเอะอะเอ็ดตะโรว่า     " เฮ้ย..ย อะไรกันวะ จะบ้าเรอะ ทำปิรามิดกลับหัวจากของเก่า เอาอาหารมาคลุกกันสุนอ๊ะสุนอาน แถมเอาเนื้อวัวชิ้นบะเล่งไปไว้ข้างบนแปลว่าให้กินเนื้อวัวและของมันๆแยะๆเรอะ แล้วเอาขนมปังโฮลวีตซึ่งเป็นตัวแทนของธัญพืชไม่ขัดสีไปซุกไว้ข้างล่างแปลว่าให้กินน้อยๆหรือจะให้เป็นโลว์คาร์บหรือคีโตกันหมดรึไง แล้วอีกอย่างหนึ่งคนรักชอบถั่วเขาก็พากันมองหาถั่วก็มองไม่เห็นเลย นี่จะให้เลิกกินถั่วมากินแต่เนื้อวัวหรือครับ"      หิ หิ อย่าเพิ่งตื่นเต้ลไป หมอสันต์อ่านคำแนะนำแล้วก็ได้แต่อมยิ้ม โธ่ เขารู้กันมาตั้งนานแล้วละลุ้ง ว่าบอร์ดใหญ่ของ USDA นั้นเป็นที่นั่งของเจ้าสัวขายเนื้อ นม ไข่ เกือบเต็มคณะ (ก็เขาคือกระทรวงเกษตรนะ..อย่าลืม) ถ้าคุณจะหวังให้เขาออกคำแนะนำลดการกินเนื้อสัตว์ คุณนั่...