อายุ 80 ฉี่ขัด แต่ไม่อยากไปโรงพยาบาล
 |
| ชบาหน้าห้อง |
เรียนคุณหมอสันต์
ผมอายุ 80 ปี มีอาการปัสสาวะไม่ค่อยออก ต้องตื่นมาปัสสาวะคืนละ 5 ครั้ง และแสบเวลาปัสสาวะด้วย สงสัยตัวเองเป็นต่อมลูกหมากโต ไม่อยากไปหาหมอ กลัวเรื่องมาก ขอคำแนะนำว่าควรซื้อยาอะไรมากินครับ
............................................
ตอบครับ
อาการปัสสาวะลำบากในผู้สูงวัย มีประเด็นปัญหาหลายปัญหาซ้อนกันอยู่ซึ่งต้องแกะออกให้หมดในคราวเดียว คือ
1. ต้องพิสูจน์ด้วยการตรวจปัสสาวะเป็นอย่างน้อยว่ามีการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ(UTI) หรือไม่ ถ้ามีต้องรีบรักษาเพราะอาจลามเป็นการติดเชื้อในกระแสเลือดซึ่งมีอัตราตายสูง
2. ต้องพิสูจน์ด้วยการตรวจเลือดดูการทำงานของไตว่ามีความเสียหายที่ไตอันสืบเนื่องจากการอุดกั้นทางเดินปัสสาวะหรือไม่ ถ้ามีต้องรีบแก้ไขการอุดกั้นซึ่งอาจต้องใช้วิธีรุกล้ำเช่นใส่สายสวนเข้าไปคาไว้
3. ควรมีข้อมูลจากการตรวจร่างกายว่าขนาดต่อมลูกหมากโตเพียงใด มีโอกาสอุดกั้นทางเดินปัสสาวะหรือไม่ ในกรณีมีขนาดโตก็ควรมีข้อมูลผลเลือด (PSA) ด้วยว่าน่าจะมีมะเร็งต่อมลูกหมากร่วมด้วยหรือไม่ เพื่อจะได้วางแผนสืบค้นและรักษารวบแบบม้วนเดียวจบ
การรักษา :
ขั้นที่ 1. แก้ไขการอุดกั้นทางเดินปัสสาวะก่อน โดย
1.1 กรณีฉุกเฉิน ให้ไปห้องฉุกเฉินเพื่อใส่สายสวนเข้าไปคาไว้ก่อน
1.2 กรณีไม่ฉุกเฉิน ให้ทดลองกินยาบรรเทาอาการปัสสาวะไม่ออก เช่น Tamsulosin (Flomax): 0.4 mg once daily, + Finasteride (Proscar): 5 mg once daily.
ขั้นที่ 2. ถ้าผลตรวจปัสสาวะบ่งชี้ว่าติดเชื้อ ควรยากินฆ่าเชื้อ เช่น Ciprofloxacin 250-500 mg ทุก 12 ชม. นาน 7 วัน
ขั้นที่ 3. ตรวจเลือดดูการทำงานของไต (GFR) ถ้าไตเสียการทำงานต้องปรับลดขนาดยาปฏิชีวนะที่ให้
ขั้นที่ 4. ให้ชั่งใจตัวเองก่อนว่าหากเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากจะรักษาหรือไม่ หากจะไม่รักษาก็หยุดแค่นี้ หากจะรักษาจึงค่อยตรวจยืนยันมะเร็งต่อมลูกหมากด้วยการใช้เข็มตัดชิ้นเนื้อออกมาตรวจ
4.1 หากผลพบว่าเป็นมะเร็งก็วางแผนการผ่าตัดเอามะเร็งต่อมลูกหมากออกพร้อมกับผ่าตัดแก้ไขการอุดกั้นทางเดินปัสสาวะพร้อมกันในคราวเดียว
4.2 หากผลพบว่าเป็นต่อมลูกหมากโตโดยไม่ได้เป็นมะเร็ง ก็ค่อยตัดสินใจเลือกว่าจะเลือกรักษาด้วยการกินยาไป หรือว่าด้วยวิธีศัลยกรรม เช่น การใช้ไอร้อนลดเนื้อต่อมลูกหมาก (Rezum Water Vapor Therapy)
สรุปว่าหมอสันต์แนะนำให้ไปโรงพยาบาล แต่ถ้าไม่สะดวก และเลือกจะรักษาตัวเองแบบทำไปทีละขั้นเท่าที่ตัวเองทำได้ก็คงดีกว่าไม่ทำอะไรเลยกระมังครับ
น.พ.สันต์ ใจยอดศิลป์
