สูงวัยแล้วมีอาการมดไต่มดกัดทั้งๆไม่มีมดจริงๆ

 คุณหมอคะ

ตอนนี้พี่มีอาการเหมือนมดกัดตามแขนและขา บางครั้งเหมือนยุงกัดหรือมาเกาะอยู่ตามแขนและขา เกิดความรำคาญมากค่ะ ถามหมอ2 คนและเภสัชกร เขาแนะนำให้ทาน Vit. B 12 (methyl cobalt) ซึ่งมี 500 mcg ต่อเม็ด ให้ทานวันละ 2 -3 เม็ด พี่ว่ามันมากเกินไป เพราะ daily requirement ของ B12 เท่ากับ 2.4 mcg เท่านั้น ทุกวันนี้ทาน ฺBcomplex วันละ 2 เม็ดค่ะ
ขอบคุณมากค่ะ

...................................................

ตอบครับ

อาการเหมือนมดไต่หรือกัดหรือแมลงตอม ทั้งๆที่ดูก็ไม่มีแมลง เป็นอาการที่ปลายประสาทผิวหนังรายงานข้อมูลมากเกินไป (paresthesia) มันเหมือนกับเสียงวิ้งๆในหูในคนสูงอายุทั้งๆที่ไม่มีจิ้งหรีดหรือแมลงอะไร มันเป็นอาการไม่จำเพาะเจาะจง (non specific symptom) ไม่มีความสำคัญในแง่ของการวินิจฉัยโรคหรือจัดการโรค จึงทำได้แต่หาทางบรรเทาอาการไม่ให้มันรบกวนคุณภาพชีวิตมากเกินไป เช่น 

(1) รับรู้ แล้วยอมรับมัน เข้าใจมันว่าไม่เกี่ยวกับโรครุนแรงเช่นอัมพาตแต่อย่างใด 

(2) สร้างการกระตุ้นกลบมันซะ เช่นลูบๆ บีบๆ นวดๆ ทายาหม่องให้ร้อนๆ ประคบเย็นๆ ใส่ถุงน่องรัดให้เกิดความรู้สึกกดตึงๆแทน กรณีเป็นเสียงในหูก็เอาเสียงเพลงกลบ เป็นต้น 

(3) การกินวิตามินให้สบายใจก็ช่วยได้ แต่ไม่เคยมีหลักฐานแม้แต่ชิ้นเดียวว่าวิตามินจะรักษาอาการนี้ในผู้สูงอายุทั่วไปได้ จะมีข้อยกเว้นก็เฉพาะในกรณีคนเป็นโรคขาดวิตามินบี1 ซึ่งพบได้บ้างในคนเป็นอัลกอฮอลิก ดังนั้นคุณพี่จะกินวิตามินเท่าใด กินโด้สขนาดไหน เอาแบบพี่ชอบ ได้ทั้งนั้นครับ หากกินบี1-6-12 วันละเม็ดสองเม็ดอยู่แล้ว มันก็เกินขนาดที่จำเป็นต้องได้ต่อวันแล้วอย่างที่คุณพี่ว่า แต่หมอบางท่านเขาชอบวิตามิน เขาแนะนำคุณพี่ก็รับฟัง ส่วนคุณพี่จะกินอย่างไรนั้นมันเป็นการตัดสินใจของคุณพี่เอง

หากอาการมันรบกวนมากและอยากสืบค้นหาสาเหตุให้ลึกลงไป ในการตรวจสุขภาพปีหน้าเมื่อเขาจะเจาะเลือดให้คุณพี่บอกเขาเพิ่มการตรวจดูระดับวิตามินบี12 และระดับ homocysteine (ซึ่งจะสูงเมื่อขาดบี12) ด้วย เพราะสถิติพบว่าคนสูงอายุ (ฝรั่ง) ประมาณ 10% มีระดับวิตามินบี.12 ในเลือดต่ำกว่าปกติเพราะเป็นโรคกระเพาะอาหารเสียความสามารถในการดูดซึมบี12 (atrophic gastritis with intrinsic factor deficiency) เนื่องจากการดูดซึมวิตามินบี12 นี้มันจะซึมเข้าไปเองไม่ได้ มันต้องอาศัย intrinsic factor ที่กระเพาะอาหารเป็นตัวพาเข้าไปสู่กระแสเลือด 

หากตรวจแล้วผลออกมาปกติก็แล้วไป แต่หากผลพบว่าระดับวิตามินบี12 ต่ำและ homocysteine สูงทั้งๆที่กินวิตามินอยู่ทุกวัน แสดงว่าคุณพี่เป็นโรคสูญเสียการดูดซึมวิตามินบี12 ซึ่งในคนไทยเป็นกันน้อยมาก ผมเองเคยเห็นคนมีปัญหาแบบนี้แค่ 2 คนเท่านั้นเองในชีวิตการเป็นหมอมาหลายสิบปี กรณีเป็นโรคนี้ก็ต้องใช้วิตามินบี12 ในรูปอมไว้ข้างกระพุ้งแก้มหรือในรูปยาฉีด 

นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์