สว. 67 ปี จะเดินทางโดยเครื่องบินแบบยาวๆ ถามเรื่องฉีดวัคซีนโควิดและไข้หวัดใหญ่

ไปเที่ยวเทศกาลว่าวหน้าฝนที่เมืองทองธานี
ว่าวตัวนี้นอนแบ็บอยู่กับที่ลุกไม่ขึ้น

    ขออนุญาตรบกวนปรึกษาเรื่องฉีดวัคซีนค่ะ เราจะเดินทางโดยเครื่องบินในวันที่ 27 นี้ ไปอยู่ที่ .. เดือนนึง และคาดว่าระหว่างนั้น น่าจะมีการเดินทางในแถบนั้นด้วยค่ะ เราควรจะฉีดวัคซีนป้องกันโควิท ก่อนไปดีมั๊ยคะ เราเพิ่งฉีดวัคซีนโรคงูสวัดครบ 2 เข็มเมื่อราว 2 เดือนก่อนค่ะ  เราสองคน อายุจะครบ 67 ขวบปีนี้ค่ะ  ตามที่ได้ติดตามเพจของคุณหมอ เราอยู่ในเกณท์ที่ควรจะฉีด 2 เข็ม ห่างกัน 6 เดือน และเป็นรุ่นปี 2524-2525  ถูกต้องมั๊ยคะ  (หลังจากฉีดเข็มที่สองครบแล้ว เราเว้นไปได้ 12 เดือน ก่อนที่จะต้องเริ่มฉีดเข็ม 1 อีก วนไป  อันนี้ไม่ทราบว่าเข้าใจถูกหรือผิดคะ) 

วัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ จำเป็นต้องฉีดมั๊ยคะ  เรายังพยายามใส่หน้ากากในที่ชุมชนอยู่เสมอค่ะ  

ขอขอบพระคุณคุณหมอมา ณ ที่นี้ค่ะ และขอให้สิ่งศักดิ์คุ้มครองให้คุณหมอและครอบครัวมีสุขภาพแข็งแรง และปลอดภัยค่ะ

...............................

ตอบครับ

    1. การเดินทางโดยเครื่องบินแบบนั่งแกร่วอยู่กับที่ร่วมกับชาวบ้านนานหลายชั่วโมงในที่แคบๆมีโอกาสติดเชื้อโควิดมากกว่าอยู่ในที่ชุมนุมชนบนพื้นดินอย่างเช่นในศูนย์การค้าหรือไม่ ตอบว่า งานวิจัยที่ผ่านมาให้ผลที่น่าประหลาดใจว่าการนั่งอยู่บนเครื่องบินกลับมีโอกาสติดเชื้อต่ำแฮะ ทั้งนี้อาจเป็นเพราะ (1) เครื่องบินมีระบบกรองอากาศที่ดีกว่า นอกจากจะมีไส้กรองแบบ HEPA ซึ่งกรองไวรัสได้ถึง 99.7% แล้วระบบยังเดินถี่จนอากาศในห้องเปลี่ยนใหม่ทุก 20-30 นาที (2) ระบบการไหลของอากาศเป็นแบบวิ่งจากเหนือศีรษะลงไปหาเท้า ยิ่งลดโอกาสหายใจรดกันได้มากยื่งขึ้น (3) การจัดที่นั่งไม่ได้หันหน้าชนกัน ทำให้เบาะหลังเป็นเครื่องกั้นลมหายใจจากคนอื่นที่ดี (4) ยิ่งหากใช้มาสก์ด้วยก็ยิ่งลดโอกาสติดเชื้อลงไปอีก ดังนั้นเมื่อเดินทางด้วยเครื่องบินควรขยันสวมมาสก์ อย่างน้อยสวมตอนลุกเดินไปห้องน้ำก็ยังดี เพราะเป็นโอกาสเดียวที่เราจะหันหน้าชนกับผู้โดยสารคนอื่น

    2. คนขึ้นเครื่องบินทุกวันนี้มีคนเป็นโควิดกันมากไหม ตอบว่าน้อยมากๆ ขึ้นอยู่กับว่าเขาขึ้นมาจากประเทศไหนด้วย ถ้าขึ้นจากเมืองไทย ตอนนี้อุบัติการณ์ติดเชื้อของไทยซึ่งเป็นระยะที่โรควายแล้ว กรมควบคุมโรครายงานเมื่อ 17 มิย. 68 ว่าคนป่วยโควิดลดลงจากสปด.ละราวเก้าหมื่นช่วงหลังสงกรานต์ เหลือสปด.ละ14,982 คน โควิดรุ่นนี้มีระยะป่วยราวเจ็ดวัน แปลง่ายๆว่าคนอยู่ในเมืองไทยที่เดินมาขึ้นเครื่องบินแต่ละคนมีโอกาสป่วย 0.02% เครื่องบินลำหนึ่งอย่างเก่งก็จุได้ 500 คน โอกาสจะแจ้คพอตมีจำนวนคนป่วยมาขึ้นเครื่องบินมีเพียง 0.1 คน หมายความว่าต้องขึ้นเครื่องบินลำใหญ่ 10 เที่ยวจึงจะมีโอกาสได้พบผู้โดยสารในเครื่องเป็นโควิด 1 คน

    3. ตัวโรคโควิดสมัยนี้มีความแรงมากไหม ตอบว่าไม่แรงเลย สถิติไทยอัตราตายของโควิด (CFR- case fatality rate) เหลือ 0.02-0.03% เทียบกับไข้หวัดใหญ่แล้วไข้หวัดใหญ่อันตรายกว่ามากหลายเท่า (CFR = 0.1-0.5%) อุบัติการณ์ป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่ก็มากกว่า คือสถิติ WHO incidence= 0.1-0.3%pop/สปด เทียบกับของโควิด เอาสถิติไทยตอนนี้เลย incidence 0.02%pop/สปด.      

    4. ถามว่าต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ด้วยไหม ตอบว่าหากกลัวเข็มจะยอมฉีดโรคเดียวน่าจะเลือกฉีดไข้หวัดใหญ่มากกว่านะครับ แต่หากอยากจะฉีดควบสองโรคก็ได้เลยไม่มีปัญหา

    5. ด้านความปลอดภัยของวัคซีนโควิดนั้นตอนนี้มีให้เลือกอยู่สามชนิด คือของไฟเซอร์ ของโมเดอร์นา ของโนวาแวกซ์ ทุกชนิดได้ผลดีพอๆกันและมีความปลอดภัยพอๆกัน ที่เคยกลัวกันว่าวัคซีนทำให้เป็นลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำนั้นเดี๋ยวนี้รู้แล้วว่าไม่เกี่ยวกัน ส่วนที่กลัวว่าวัคซีนทำให้กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบนั้นข้อมูลปัจจุบันก็สรุปได้แล้วว่ามีโอกาสเกิดต่ำมาก (0.002% หรือหนึ่งในห้าหมื่น)และเมื่อเกิดแล้วก็มีการดำเนินโรคที่ไม่แรง ดังนั้นมองจากด้านผลเสียของวัคซีนก็ไม่มีอะไรถึงขั้นต้องยับยั้งไม่กล้าฉีดครับ 

    สรุปว่าผู้สูงวัยจะเดินทางโดยเครื่องบินควรวัคซีนโควิดหรือไม่ ตอบว่าฉีดก็ได้ไม่ฉีดก็ได้เอาแบบที่ท่านชอบก็แล้วกันเพราะมีความปลอดภัยเป็นที่ยอมรับได้ทั้งสองทาง 

    นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์