บทความ

หัวใจเต้นผิดจังหวะ

เมื่อเรามีอาการใจสั่น หรือรู้สึกว่าหัวใจเต้นผิดปกติ ของจริงนั้นเป็นไปได้หลายอย่าง ซึ่งไม่ได้หมายความว่าเป็นเรื่องผิดปกติเสมอไป การเต้นของหัวใจที่คนทั่วไปควรรู้จักมีอยู่สี่อย่าง ดังนี้ 1. Sinus arrhythmia เป็นการเต้นแบบปกติเนี่ยแหละ แต่ว่ามันช้าบ้างเร็วบ้าง เป็นจังหวะบ้าง เสียจังหวะบ้าง เพราะหัวใจคนเรานี้เต้นเป็นจังหวะๆ 72 ครั้งต่อนาทีก็จริง แต่ไม่ได้ทำจังหวะสม่ำเสมอเพะๆทุกครั้ง อย่างช่วงหายใจเข้ากับหายใจออกนี่ก็หัวใจเต้นเร็วไม่เท่ากันแล้ว พอเวลาเจอหน้าแฟน คราวนี้หัวใจรัวไม่เป็นส่ำเลย บุ่ม..บ่าดีบุ๊ม..บาดีบุ่ม..บุ้มบุ้ม แต่ก็ถือว่าเป็นการเต้นผิดจังหวะแบบปกติ 2. PVC หรือ premature ventricular contraction เป็นการเต้นแบบผิดจังหวะจริงๆ คือปกติหัวใจต้องเต้นตามไฟฟ้าที่ปล่อยออกมาจากปุ่มให้จังหวะ (SA node) แต่กรณี PVC นี้อยู่ๆก็มีไฟฟ้าปล่อยออกมาจากซอกมุมใดมุหนึ่งของหัวใจห้องล่าง ตรงไหนก็ไม่มีใครรู้ ทำให้หัวใจซึ่งเดิมเต้นเป็นจังหวะดีๆอยู่แบบว่า ตึ๊กตั๊ก..ตึ๊กตั๊ก..ตึ๊กตั๊ก กลายมาเป็นเต้นแบบ ตึ๊กตั๊ก..ขะลึกตึ๊กตั๊ก.. จนตัวเรารู้สึกได้ว่าหัวใจมันสะดุด แต่ PVC นี้แม้จะเป็นสิ่งผิดปกติ แต่ก็ไม่ได้มีอ...

ความเสี่ยงของการผ่าตัดหัวใจ

เป็นโรคลิ้นหัวใจรั่วสองห้อง หมอให้กินยา และแนะนำให้ผ่าตัด อยากทราบว่า (1) เป็นโรคนี้ควรเลือกวิธีรักษาแบบผ่าตัดดี หรือกินยาดี (2) การผ่าตัดหัวใจ มีความเสี่ยงมากไหม ตอบ เนื่องจากคุณไม่ได้ให้รายละเอียดมาเลย ผมขอใช้วิธีเดาเอานะครับว่า ลิ้นหัวใจรั่วสองห้อง เดาเอาว่าเป็นลิ้นเอออร์ติก กับลิ้นไมทรัลรั่ว (AR + MR) ตอนนี้คุณกินยาอยู่ ผมเดาเอาว่าแพทย์วินิจฉัยว่าคุณเป็นโรคลิ้นหัวใจรูมาติก (rheumatic valvular heart disease) และให้คุณกินยาเพ็นนิซิลลินป้องกันการติดเชื้อสเตร็ป เอาละ ทีนี้มาตอบคำถามของคุณนะ ว่าการรักษา rheumatic AR + MR นี้ระหว่างการผ่าตัดกับการรักษาด้วยยา มีความเสี่ยงและประโยชน์แตกต่างกันอย่างไร ควรเลือกรักษาด้วยวิธีไหน ก่อนจะเลือกวิธีรักษาต้องเข้าใจการดำเนิน (natural course) ของโรคนี้เป็นอย่างไร โรคนี้ถ้าเราไม่ไปยุ่งกับมันเลย ผู้ป่วยส่วนใหญ่ชีวิตก็จะดำเนินไปได้นาน สิบปี ยี่สิบปี หรือหลายสิบปี โดยไม่มีอะไรเกิดขึ้น ไม่มีอาการอะไร จนมาถึงจุดหนึ่ง หัวใจจะเริ่มโตขึ้นๆ แล้วก็จะเริ่มมีอาการหัวใจล้มเหลว (heart failure) อันได้แก่อาการหอบ เหนื่อย เวลาออกแรง ใหม่ๆก็เป็นเฉพาะเวลาออกแรงมากเช่นเล่...

ทุกเดือนจะมีอาการประคองตัวไม่ได้ จะเป็นลม ตัวเย็น เหงื่อออก

อยาก ถามคุณหมอหน่อยค่ะ คือ ค่อนข้างมีอาการแบบนี้ โดยไม่สามารถ คาดเดาได้ อยู่ๆ ก็ไม่มีแรง คลื่นไส้ประคองตัวไม่ได้ เหมือนจะเป็นลม แต่มีสติ ตัวเย็น เหงื่อออกมาก เหมือนคนจะเป็นลมอ่ะค่ะ แต่ยังมีสติ ทุกอย่าง แต่ไม่สารถ ยืนประคองตัวหรือเดินได้ เท่าที่สังเกต จะเป็นตอนที่ วันประจำเดือนมาวันแรก จะว่าเสียเลือดเยอะ ก็วันแรก ยังไม่ค่อยมีเลือดนะ งงค่ะ ไม่ทราบตัวเองเป็นอะไร ตรวจสุขภาพมา ก็ปกติดี จะมีก็แต่ เลือดจางนิดหน่อย ไม่ได้รุนแรงอ่ะค่ะ อยากขอ ความเห็นคุณหมอหน่อยค่ะ ตอบ อาการของคุณภาษาทั่วไปเรียกว่า fainting ภาษาแพทย์เรียกว่าภาวะใกล้ช็อก (impending shock) มีสาเหตุได้หลายอย่าง เรียงลำดับจากที่มีโอกาสเป็นมากไปหาน้อยดังนี้ 1. โลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก เป็นสาเหตุพบบ่อยที่สุดในคนวัยสาว ที่คุณสงสัยว่าทำไมมีอาการเอาตั้งแต่วันแรกๆ ก็เพราะเลือดจำนวนมากได้ค่อยๆเข้าไปสะสมสร้างความพร้อมการตั้งครรภที่เยื่อบุผนังมดลูกด้านในหลายวันก่อนวันมีประจำเดือนแล้ว เลือดส่วนนี้ถูกดึงออกมาและไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของระบบไหลเวียนเลือดแล้วตั้งแต่ต้น การจะพิสูจน์เรื่องนี้ก็เจาะเลือดดูระดับฮีโมโกลบินและระดับโปรตีนชื่อเฟอริทิน ก็...

กินยาคุมฉุกเฉินประจำ กินยาสตรีเพ็ญภาคด้วย กลัวแท้งข้างใน

เมื่อเดือนกรกฏาคม ค่ะประจำเดือนไม่มาแต่มาแบบกระปิดกระปอยไม่รู้ว่าเป็นเพราะยาคุมฉุกเฉินรึเปล่าเพราะทานบ่อย พอเดือนสิงหาประจำเดือนยังไม่มาเลยทานยาสตรีเพ็ญพาทเข้าไปเกือน2อาทิตย์หมดไป1ขวดประจำเดือนก็ยังไม่มา แล้วก้มีเพื่อนมาทักดิฉันว่าไม่ใช่มีท้องแล้วเผลอไปทานยาสตรีเหรอ ดิฉันอยากถามว่ามันมีผลอะไรไหมค่ะ อีกอย่างดิฉันเป็นกังวลมากเลยคือแท้งแล้วเราไม่รู้ตัว เพราะไม่มีอาการอะไร แต่ตอนนี้รู้สึกว่าท้องใหญ่ขึ้นท้องอืดเหมือนอยากจะเหรอด้วย รบกวนคุณหมอด้วยนะค่ะ Woonway ตอบครับ 1. ถามว่าประจำเดือนมาแบบกระปิดกระปอยไม่รู้ว่าเป็นเพราะยาคุมฉุกเฉินรึเปล่าเพราะทานบ่อย ตอบว่า ยาคุมฉุกเฉิน เป็นสาเหตุให้เลือดออกกะปริบกะปรอยแน่นอนครับ เพราะยาคุมฉุกเฉินก็คือฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศหญิงนั่นเอง ขึ้นชื่อว่าเป็นฮอร์โมนเพศหญิง ก็จะมีธรรมชาติอยู่อย่างคือเมื่อระดับฮอร์โมนในเลือดสูงขึ้นไปก็จะไปกระตุ้นให้เยื่อบุผนังด้านในมดลูกหนาตัว แต่พอหยุดกินยาแล้วระดับตกลงมาผนังมดลูกก็จะหลุดลอกออกเกิดเลือดออกกระปริบกระปรอยหรือออกทีละมากๆได้ 2. ถามว่ากินยาสตรีเพ็ญภาคเข้าไป1ขวด ถามว่ามันมีผลอะไรไหมค่ะ ตอบว่าไม่...

ถามเรื่อง EKG แต่ตอบเรื่องผอมเกินไป

หนูอายุ19 ปีและจะตรวจสุขภาพตอนอายุ 20 ปี และเคยไปถามโรงพยาบาลเอกชนต่างจังหวัดหลายที่ เขาบอกว่าอายุ20 ต้องตรวจ EKG ด้วยเพื่อประเมินความเสี่ยงของโรคหัวใจ ทั้งๆที่หนูก็ยังงงว่าทำไมถึงต้องตรวจ EKG ด้วย น้ำหนักตัวหนูแค่ 42.8 และสูง 157 เอง (สงวนนาม) ตอบ การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) ในการตรวจสุขภาพประจำปี เป็นเรื่องของประเพณีนิยมมากกว่าที่จะเป็นความจำเป็นทางการแพทย์ครับ สำหรับคุณซึ่งเป็นผู้หญิงอายุ 20 ปีที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจอื่นใดเป็นพิเศษ หากการตรวจร่างกายพบว่าอัตราการเต้นของหัวใจและเสียงเปิดปิดลิ้นหัวใจเป็นปกติดี ผมเห็นด้วยว่าการตรวจ EKG ก็ไม่จำเป็นครับ คุณก็บอกหมอเขาไปว่าไม่ประสงค์จะตรวจ EKG ก็จบ ที่น่าสนใจกว่านั้นคือ คุณมีน้ำหนัก 42.8 กก. สูง 157 ซม. คำนวณดัชนีมวลกายโดยเอาน้ำหนักตั้ง เอาส่วนสูงเป็นเมตร (1.57) ไปหารซ้ำกันสองที ได้ดัชนีมวลกาย (BMI) ออกมาเท่ากับ 17.36 บ่งบอกว่าผอมผิดปกติครับ เพราะเกณฑ์ปกติของดัชนีมวลกายของคนเอเซียคือ 18.5 – 23 นั่นหมายความว่าการจะมีสุขภาพดีคุณควรมีน้ำหนักตัว 46.5 กก. เป็นอย่างต่ำ ดังนั้นสิ่งที่พึงทำในการตรวจสุขภาพประจำปีของคุณ ผมแบ่งให้เป็นส...

โรคปอดอักเสบเรื้อรัง IPF (idiopathic pulmonary fibrosis)

ดิฉันอายุ 52 ปีไปตรวจสุขภาพที่รพ.แห่งหนึ่ง หมอบอกว่ามีปัญหากระดูกพรุน ส่วนเรื่องอื่นๆปกติดี แต่ดิฉันอ่านในใบรายงานผลเอ็กซเรย์เขียนสรุปไว้ว่า “Mild chronic inflammation of both lungs such as IPF. Clinical correlation is suggestive“ รบกวนคุณหมอสันต์อธิบายด้วยว่าคำอ่านของหมอซีเรียสไหม IPF คืออะไร ต้องทำอะไรเพื่อป้องกันหรือรักษาหรือเปล่า ดาภา ตอบ (1) IPF คืออะไร คำนี้ย่อมาจาก Idiopathic pulmonary fibrosis หมายถึงภาวะที่เกิดอักเสบขึ้นในเนื้อปอดส่วนที่ไม่ใช่ถุงลม (interstitial tissue) เกิดจากอะไรไม่รู้ แต่เป็นที่เชื่อกันในวงการแพทย์ว่าเกิดจากมีเหตุอะไรสักอย่างไปแหย่ให้เกิดการบาดเจ็บของเยื่อบุในปอดก่อน เหตุที่ว่านั้น อาจจะเป็น มลพิษต่างๆ ไอของโลหะ ควันบุหรี่ การติดเชื้อไวรัส หรือกรดที่ไหลย้อนมาจากกระเพาะอาหารก็ได้ เมื่อเยื่อบุเกิดบาดเจ็บขึ้นแล้วร่างกายก็ซ่อมแซม แต่เป็นการซ่อมแซมแบบผิดปกติ ทำให้มีเนื้อพังผืดแทรกตามเนื้อปอดอยู่ทั่วไป จนในที่สุดปอดจะค่อยๆเสียการทำงานถึงขั้นใช้การไม่ได้ไปเลย (2) คำอ่านของหมอเอ็กซเรย์ซีเรียสไหม ตอบว่าซีเรียสมากครับ การตรวจเอ็กซเรย์พบภาวะปอดอักเสบแบบเรื้อรังโดยที่ไ...

เป็น Panic disorder กินยาไปแล้วเกิน 3,000 เม็ด

เป็น Panic Disorder กินยาไปแล้วสามพันกว่าเม็ด ผมมีอาการแน่นหน้าอกหายใจไม่ออกบ่อยๆ เวลาเป็นใจเต้นเร็วตั๊กๆๆๆ จนกลัวว่าตัวเองจะตายเอา หมอวินิจฉัยว่าผมเป็น Panic disorder และให้กินยามานานเป็นปี ผมนับยาที่กินรวมแล้วมากเกิน 3000 เม็ด กินจนวันหนึ่งเดินเซถลาล้มลง จึงตัดสินใจเลิกกินยา เดี๋ยวนี้ก็ยังมีอาการอยู่บ้าง อยากถามคุณหมอว่า (1) หมอใช้หลักเกณฑ์อะไรวินิจฉัยว่าใครเป็น Panic disorder (2) โรคนี้มีสาเหตุจากอะไร (3) วิธีรักษาอย่างอื่นแบบไม่ต้องกินยามีไหม (4) ผมควรจะทำอย่างไรต่อไปดีครับ (สงวนนาม) ตอบ ก่อนตอบคำถามขอแสดงความขบขันหน่อยนะที่คุณอุตสาห์นับยาที่หมอให้กินว่าได้ไปมากตั้งสามพันเม็ด ผมเชื่อว่าหมอที่จ่ายยาเขาคิดไม่ถึงหรอกว่าคนไข้จะได้กินยามากขนาดนั้น เพราะกลไกการจ่ายยาของหมอนั้นเป็นวงจร “วินิจฉัยโรค – จ่ายยา” จนเป็นอัตโนมัติไปแล้ว ไม่รู้หรอกว่าคนไข้ได้ยาไปแล้วมากเท่าใด หรือได้ยาทั้งหมดเท่าใด แต่เอาเถอะ อย่าไปว่าหมอเขาเลย เขาก็อยากให้คุณหาย มา ตอบคำถามคุณดีกว่า (1) หมอใช้หลักเกณฑ์อะไรวินิจฉัยว่าใครเป็น Panic disorder การรักษาโรคทางจิตเวชทุกชนิดอาศัยมาตรฐานการวินิจฉัยและสถิติโรคจิตเวช (DSM-...