หนังสือ "เต๋าเต๋อจิง" ฉบับแปลโดย นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์ พิมพ์ครั้งที่ 2 ในรูปของหนังสือจริง(กระดาษ) ตามคำเรียกร้องของแฟนบล็อก ฉบับที่พิมพ์ครั้งที่ 2 นี้มี footnote ของผมประกบกับต้นฉบับหนังสือจริงแบบหน้าต่อหน้า แตกต่างจากฉบับพิมพ์ครั้งแรกซึ่งไม่มีฟุตโน้ต และมีจำหน่ายแต่ในรูปของหนังสือกระดาษเท่านั้น ไม่มีในรูปของหนังสือภาพ หรือหนังสือเสียงบนอินเตอร์เน็ท จำหน่ายราคาเล่มละ 200 บาท ค่าส่งและบรรจุภัณฑ์ประมาณ 30 บาทอีกต่างหากรวมเป็น 230 บาท สั่งซื้อได้เฉพาะทางไลน์เท่านั้น ที่ ไลน์ไอดี @Healthylife (หนังสือหมอสันต์) ทั้งหมดพิมพ์มาแค่ 1000 เล่ม มาก่อนได้ก่อน หมดแล้วหมดเลย
สำหรับท่านที่ไม่เคยอ่านหนังสือเล่มนี้ผมเอาคำนำมาลงให้ดูเป็นไอเดีย
นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์
............................................................
คำนำ
ต้นฉบับหนังสือเต๋าเต๋อจิง (道德經)เขียนโดยปราชญ์จีนโบราณเป็นที่รู้จักกันในนาม “ครูอาวุโส” (เล่าจือ) ต้นฉบับที่ขุดค้นได้ครั้งแรกมีความเก่าระดับปีพ.ศ. 100 แต่ต้นฉบับที่เอามาแปลกันแพร่หลายทุกวันนี้มักแปลจากฉบับที่สมบูรณ์ที่สุดซึ่งขุดค้นได้เมื่อปีพ.ศ. 2516 ที่ฮูนาน เรียกกันว่า “ตำราไหม” (Mawangdui silk text) เพราะเขียนด้วยหมึกลงไปบนผ้าไหม ประมาณอายุอยู่ที่ราวพ.ศ 330 มีอักษรจีนรวมจำนวน 5450 ตัว แบ่งเป็น 81 บท นับถึงวันนี้เต๋าเต๋อจิงถูกแปลไปแล้วมากกว่า 1930 ครั้ง เป็นภาษาต่างๆมากกว่า 94 ภาษา นักแปลแต่ละคนแต่ละรุ่นแต่ละภาษาก็เหมือนคนเล่นเกมจิ๊กซอว์ที่พยายามจะเดาใจครูอาวุโสให้ได้ใกล้เคียงที่สุด
ครั้งแรกที่ผมแปลเต๋าเต๋อจิงเป็นภาษาไทยออกเผยแพร่ฟรีบนอินเตอร์เน็ตเมื่อปีพ.ศ.
2560 นั้น ผมอาศัยแปลจากต้นฉบับของ Stephen
Mitchell ซึ่งเป็นฉบับแปลที่แพร่หลายที่สุดในตอนนั้น
มีผู้เข้ามาใช้ประโยชน์จากงานแปลเป็นภาษาไทยฉบับนั้นของผมมากพอควร มีผู้มีจิตอาสาหลายท่านขอนำไปเผยแพร่ต่อฟรีในรูปของหนังสือภาพแบบอีบุ๊คบ้าง
หนังสือเสียงบ้าง ทำให้มีผู้เข้าอ่านเข้าฟังหนังสือเต๋าเต๋อจิงฉบับแปลบนอินเตอร์เน็ตนี้นับรวมแล้วเกิน
2 ล้านครั้งขึ้นไป แต่ก็มีแฟนๆที่ติดตามผมอีกหลายท่านที่เขียนมาบอกผมว่าแม้จะมีหนังสืออีบุ๊คฟรี
หนังสือภาพฟรี และหนังสือเสียงฟรีแล้วก็ตาม เขาก็ยังอยากจะได้หนังสือแบบพิมพ์ลงบนกระดาษด้วยตัวหนังสือตัวโตๆเอาไว้อ่านแบบสบายๆ
ตรงไหนต้องการเวลาคิดตามก็คั่นไว้ก่อนจะได้มีเวลาคิดตามทัน งานแปลฉบับพิมพ์ครั้งที่
2 ในรูปของหนังสือกระดาษฉบับนี้จึงได้เกิดขึ้น
ช่วงราวสิบปีหลังจากที่ผมแปลเต๋าเต๋อจิงครั้งที่
1 ไปแล้ว ผมได้ศึกษางานแปลของนักแปลจากภาษาจีนเป็นอังกฤษท่านอื่นๆอีกหลายท่านเพิ่มเติม
รวมทั้งผลงานแปลร่วมระหว่างเกียฟู เฟ็ง (Gia-fu Feng) กับเจน อิงลิช (Jane English) ที่แปลแบบจับเอาใจความแล้วถ่ายทอดออกมาเป็นร้อยกรองภาษาอังกฤษ
แม้เนื้อความจะถูกตัดไปมากเพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น แต่ก็มีเอกลักษณ์ว่าไม่ได้มุ่งเอาใจผู้ยึดติดกับความคิดแบบตะวันตกตะพึด
ทำให้ผมยอมรับไอเดียว่างานแปลที่ดี ไม่ควรจำกัดอยู่ที่การสื่อความหมายแบบคำต่อคำหรือประโยคต่อประโยคได้ดีเท่านั้น
แต่ควรสื่อเจตนาของผู้เขียนต้นฉบับได้ดีด้วย
ความยากของการแปลภาษาจีนเป็นภาษาอังกฤษอยู่ที่ภาษาจีนไม่มี
Tense
(อะไรเกิดก่อน อะไรเกิดหลัง) ไม่มี Voice
(ตรรกะที่บ่งชี้ว่าอะไรเป็นเหตุให้เกิดอะไร) และไม่มีพจน์
(หนึ่งอันหรือหลายอัน) จึงเป็นช่องว่างให้นักแปลต้อง “ใส่”
ความเข้าใจของตัวเองเข้าไปแทน ผมสังเกตว่าความเพี้ยนก็มักจะเกิดขึ้นที่ตรงนั้น
การที่ผมจะแปลเต๋าเต๋อจิงให้คนไทยในยุคสมัยปัจจุบันอ่านนั้น
ผมจำเป็นต้องแปลให้อ่านแล้วรู้เรื่อง ขณะเดียวกันก็ต้องคงการแปลแบบประโยคต่อประโยคไว้ด้วยเพื่อป้องกันไม่ให้ต้นฉบับถูกบิดเบือน
ในการแปลครั้งที่ 2 นี้ผมจึงไม่ได้ใช้ต้นฉบับแปลภาษาอังกฤษฉบับใดฉบับหนึ่งเพียงฉบับเดียวเป็นต้นฉบับหลักอย่างที่เคยทำ
แต่ใช้วิธีอ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษหลายๆฉบับแล้วจับความออกมาแต่งเป็นภาษาไทยทีละประโยค
โชคดีที่เมื่อดูในภาพรวมแล้วเกิน 90%
ของคำแปลเป็นภาษาอังกฤษของทุกนักแปลล้วนแปลออกมาได้ใจความเดียวกัน จะมีก็เพียงไม่เกิน
10% เท่านั้นที่ผมต้องแปลแบบเดาใจผู้เขียน
เอาเข้าจริงๆแล้วผมพบว่าการเขียนฟุตโน้ตยากกว่าการแปลตัวต้นฉบับหลายเท่า
ตัวผมเองนั้นถนัดสไตล์ของพุทธที่ใช้ตรรกะเหตุผลชี้ให้เห็นความไร้สาระของตัวตนและให้ลงมือ
“วาง” ความคิดยึดมั่นถือมั่นเพื่อให้เป็นอิสระจากการถูกจองจำอยู่ในกรงของความคิด แต่สไตล์ของเต๋านั้นสอนให้ไหลไปตามธรรมชาติอย่าไปขวางลำ
แค่ยอมรับและไหลตามทุกสิ่งอย่างที่ผ่านเข้ามาก็จะเป็นอิสระจากทุกสิ่งอย่างได้เอง ประมาณว่าถ้าทุกอย่าง
“ดีแล้ว” และ “พอแล้ว” ไปเสียหมด แล้วจะมีอะไรเหลือมาทำให้ทุกข์ได้อีกล่ะ ฟุตโน้ตของผมพยายามชี้ว่าเต๋ากับพุทธไปจบที่ที่เดียวกันได้อย่างไร
วิธีเขียนฟุตโน้ตของผมจะเวอร์คหรือเปล่าผมก็ยังไม่รู้ หากท่านผู้อ่านอยากจะตรวจสอบความถูกต้องของฟุตโน้ตก็คงจะมีวิธีเดียวคือท่านต้องลองเอาสิ่งที่ผมอธิบายในฟุตโน้ตไปทดลองปฏิบัติในชีวิตจริงดู
ถ้ามันเวิร์คแสดงว่าผมน่าจะสรุปเรื่องได้ถูก ในกรณีที่ผมสรุปเรื่องผิด
เรื่องที่ถูกมันควรจะเป็นอย่างไรนั้นก็คงต้องทิ้งให้ท่านผู้อ่านเก็บไปเดาต่อเอาเอง
สำหรับท่านผู้อ่านที่พบว่าเต๋าเต๋อจิงเป็นยาขมเกินไปชนิดที่อ่านไม่รู้เรื่องเลยและมีขอบเขตกว้างไกลมากมายเกินไป
ผมขอให้อดทนอ่านและทำความเข้าใจแค่ 5 บทแรกให้ลึกซึ้งก่อนก็ยังดี
(ทั้งหมดมี 81 บท) เมื่อเข้าใจ 5 บทแรกแล้ว
บทที่เหลือ (บทที่ 6 - 81) ล้วนอาศัยความเข้าใจพื้นฐานจาก 5
บทแรก ท่านจะอ่านช้าอ่านเร็ว อ่านผ่านๆ หรือไม่อ่านเลยก็สุดแล้วแต่ท่าน
ในการแปลครั้งที่
2 นี้ ผมใช้หนังสืออ่านประกอบ 7 เล่ม
ซึ่งตามธรรมเนียมการเขียนตำราที่ดีก็ต้องใส่ชื่อเรียงไว้ในบรรณานุกรมท้ายหนังสือ
แต่เนื่องจากการแปลหนังสือไม่ใช่การแต่งตำราจึงไม่มีธรรมเนียมแสดงบรรณานุกรมไว้ท้ายเล่ม
ผมจึงขอใส่ชื่อหนังสือทั้ง 7 เล่มไว้ในคำนำนี้เพื่อเป็นการให้เกียรติและขอบคุณผู้นิพนธ์หนังสือเหล่านั้น
1. Mitchell,
Stephen (1988). Tao Te Ching: A New English Version. New York: HarperCollins.
ISBN 9780061142666.
2. Goa-Fu-Feng
and Jane English (1972). Lao Tsu: Tao Te Ching. Vintage Book 1972.
3. Suzuki,
Daisetsu Teitaro; et al.,
eds. (1913), The Canon of Reason and Virtue:
Lao-tze's Tao Teh King, La Salle: Open Court.
4.
Henricks, Robert G.
(1989), Lao-tzu: Te-tao ching. A New Translation Based on the Recently
Discovered Ma-wang-tui Texts, New York: Ballantine Books, ISBN 0-345-34790-0
5. Tao Te Ching, translated by Lau, D. C., Hong Kong: Chinese University Press, 1989, ISBN 9789622014671
6. Tao Te Ching: The Classic Book of Integrity and the Way, translated by Mair, Victor H., New York: Bantam, 1990, ISBN 978-0-307-43463-0.
7. Tao-Te-Ching, translated by Bryce,
Derek; et al., York Beach: Samuel Weiser, 1991, ISBN 978-1-60925-441-4
ขอให้ท่านผู้อ่านทุกท่านสนุกและได้ประโยชน์จากบทแปลเต๋าเต๋อจิงฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2 พร้อมฟุตโน้ตนี้นะครับ
นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์
30 มิถุนายน 2569
..................................................
5. Tao Te Ching, translated by Lau, D. C., Hong Kong: Chinese University Press, 1989, ISBN 9789622014671
6. Tao Te Ching: The Classic Book of Integrity and the Way, translated by Mair, Victor H., New York: Bantam, 1990, ISBN 978-0-307-43463-0.
ขอให้ท่านผู้อ่านทุกท่านสนุกและได้ประโยชน์จากบทแปลเต๋าเต๋อจิงฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2 พร้อมฟุตโน้ตนี้นะครับ
นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์
30 มิถุนายน 2569
..................................................
