อายุ 76 ปี ยังคงต้องส่องตรวจลำไส้ใหญ่อยู่อีกไหม

คุณหมอสันต์ครับ

ผมอายุ 76 ปีแล้ว ลูกหลานไล่ให้ไปส่องลำไส้ใหญ่อีก อ้างว่าจะได้อยู่กับลูกหลานไปนานๆ แต่ผมไม่อยากทำเลย จะทำก็เพราะขัดลูกหลานไม่ได้ ขอคำแนะนำของคุณหมอสันต์หน่อย เพราะลูกหลานเขาเชื่อหมอสันต์มาก

..........................................

ตอบครับ

1. ถามว่าอายุ 76 แล้ว การส่องตรวจลำไส้ใหญ่ (colonoscopy) เพื่อป้องกันโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่จะมีประโยชน์ไหม ตอบว่าไม่มีประโยชน์หรอกครับ นี่ผมตอบโดยอาศัยผลวิจัยติดตามดูกลุ่มคนแบบไปข้างหน้า (cohort) ผู้ป่วยเมดิแคร์ (ประกันสังคมสหรัฐ) จำนวน 1.3 ล้านคนซึ่งเพิ่งสรุปผลไปเมื่อปีกลายนะ งานวิจัยนี้ตามคนที่ส่องตรวจลำไส้ใหญ่มา 8 ปี และพบว่าสำหรับคนอายุมากเกิน 75 ปี การส่องหรือไม่ส่องลำไส้ใหญ่ มีอัตราเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ไม่แตกต่างกัน แล้วจะส่องไปทำไมละครับ

2. ถามว่าอ้าว แล้วทำไมแพทย์จึงแนะนำให้ส่องลำไส้ใหญ่ทุก 10 ปีละ ตอบว่านั่นเขาแนะนำในคนอายุ 50-75 ปีนะครับ ในช่วงอายุนั้น หากตามดูคนที่ส่องลำไส้ใหญ่เปรียบเทียบกับคนที่ไม่ส่องไปนาน 8 ปี พบว่าคนที่ส่องจะเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่เสีย 2.19% ส่วนคนที่ไม่ส่องจะเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ 2.56% แตกต่างกันอยู่ 0.42% กว่าๆ พูดแบบบ้านๆ (NNT) ก็คือส่องก้นคน 238 คนแล้วตามดูไป 8 ปี พบว่าจะมีคนได้ประโยชน์จากการไม่เป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ประมาณ 1 คน ที่เหลืออีก 237 คนนั้นจะส่องหรือไม่ส่องเขาไม่เป็นของเขาอยู่แล้ว ประโยชน์ 1 คนจากการจับคนส่องก้น 237 คนนี้ วงการแพทย์ถือว่าเป็นความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ สมควรจับคนอายุ 50-75 ปีส่องก้นแบบรูดมหาราชหมดทุกคน ดีกว่าปล่อยให้อยู่เปล่าๆ .. ซ.ต.พ.

นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์

บรรณานุกรม

1. García-Albéniz X, Hsu J, Bretthauer M, Hernán MA. Effectiveness of Screening Colonoscopy to Prevent Colorectal Cancer Among Medicare Beneficiaries Aged 70 to 79 Years: A Prospective Observational Study. Ann Intern Med. 2017;166:18-26. doi: 10.7326/M16-0758

DrSant

นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์ พบ. อดีตเป็นศัลยแพทย์หัวใจ ต่อมาหันมาสนใจเวชศาสตร์ครอบครัว แล้วต่อมาหันมาโปรโมทให้เกิดสาขาเวชศาสตร์วิถีชีวิต (Lifestyle Medicine) ขึ้นในเมืองไทย เปิดแค้มป์สอนให้คนทั่วไปมีสุขภาพดีด้วยตัวเอง (GHBY) และสอนคนที่ป่วยแล้วให้พลิกผันโรคด้วยตัวเอง(RDBY) ด้วย (1) โภชนาการที่มีพืชเป็นอาหารหลัก (2) การออกกำลังกาย (3) การจัดการความเครียดอย่างเป็นระบบ และ (4) การมีสัมพันธภาพที่ดีกับคนรอบตัว นอกจากนี้ยังสอนคนให้วางความคิดลดความเครียด (Spiritual Retreat) ท่านผู้อ่านทุกท่านสามารถถามหมอสันต์ได้ทางอีเมล์ chaiyodsilp@gmail.com

โพสต์ยอดนิยมจากบล็อกนี้

สอนวิธีอ่านผล CBC (การตรวจนับเม็ดเลือด)

- กรกฎาคม 06, 2554

ยาลดน้ำหนักที่ FDA อนุมัติให้ใช้ในปี 2026

- มกราคม 08, 2569

"Lonely Lake Hut ที่คาฮูรังกิ ปาร์ค นิวซีแลนด์" สีอะคริลิก บนผ้าใบ 40 x 40 ซม. ปีใหม่ (2026) นี้ หมอสันต์หมายมั่นปั้นมือจะขึ้นชกกับโรคอ้วนให้เป็นกิจจะลักษณะดูซักที โดยเริ่มโหมโรงด้วยการเปิดแค้มป์เพื่อทำวิจัย 14 วันในช่วงหลังสงกรานต์เพื่อลดน้ำหนักแบบเอาจริงเอาจัง ใช้ทุกมาตรการที่ความรู้วิชาแพทย์ปัจจุบันนี้บ่งชี้ว่าดี รวมทั้งใช้ยาหากจำเป็นต้องใช้ ตั้งใจจะทำวิจัยแบบติดตามต่อเนื่องไป 5 ปีผลการวิจัยเป็นประการใดก็จะสรุปตีพิมพ์ในวารสารการแพทย์และเผยแพร่ทางบล็อกนี้เป็นระยะๆ จึงถือโอกาสนี้เริ่มด้วยการทบทวนงานวิจัยเรื่องยาลดน้ำหนักโดยเอาจดหมายเก่าซึ่งถามเรื่องยาลดน้ำหนักเมื่อปี พ.ศ. 2552 มา update ข้อมูลใหม่ให้ทันสมัยให้ท่านอ่าน .................................................. (Last updated 8 Jan 2026) คุณหมอสันต์คะ ดิฉันอายุ 36 เคยน้ำหนักสูงสุดถึง 69 กก. (สูง 160 ซม.) เมื่อสองปีก่อน เป็นคนอ้วนง่าย เคยขาบวม ลดน้ำหนักกับหมอที่โรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง หมอให้กินยาสามอย่าง ไม่ได้บอกว่าเป็นยาอะไร ยาที่ให้มาก็ไม่มีชื่อยาอยู่ด้วย คงกลัวเราไปหาซื้อกินเอง แต่หมอ...

ขอถามคุณหมอสันต์ค่ะ ดิฉันมีอาการปวดหลังมาก จนเดินแทบไม่ได้ ต้องค่อยๆเดินย่อง ก่อนหน้านั้นดิฉันไปเล่นโยคะมา ทานยา Arcoxia และ Norgesic ซึ่งดิฉันมีติดบ้านไว้ประจำและซื้อแจกคนงานในบริษัทเวลายกของปวดหลังด้วย (สำหรับคนงานดิฉันให้เป็น celecoxib แทน จะได้ประหยัดเงิน) ดิฉันกังวลว่าจะมีปัญหาเกี่ยวกับกระดูก จึงไปหาหมอ ซึ่งหมอบอกว่าเป็นกล้ามเนื้อไม่ใช่กระดูก หมอให้ยา Voltaren และ Norgesic มา อยากถามคุณหมอว่ายา Voltaren และ Arcoxia นี้ทานร่วมกันได้ไหม และยา Norgesic นี้เราต้องทานนานเท่าไรจึงจะหาย และโรคปวดหลังของดิฉันนี้ ถ้าไม่ใช่กล้ามเนื้อ จะเกิดจากอะไรได้อีกบ้าง ตอบ 1. ถามว่ายา Voltaren และ Arcoxia นี้ทานร่วมกันได้ไหม ตอบว่าไม่ได้ครับ เพราะมันเป็นยาพวกเดียวกัน ถ้าทานด้วยกันก็จะเป็นการเบิ้ลโด้ส คือทั้งคู่ต่างเป็นยาแก้อักเสบในกลุ่มชื่อ NSAID จึงมีพิษเหมือนกันเกือบทุกประการ จะต่างกันอยู่ก็นิดเดียวตรงที่กลไกการออกฤทธิ์ของ Arcoxia มีความเจาะจงต่อเอ็นไซม์ที่ลดการอักเสบ (COX-2) มากกว่า และไม่ไปกระตุ้นเอ็นไซม์ที่ทำให้เลือดออกในกระเพาะง่าย (COX-1) จึงทำให้มีโอกาสเลือดออกในกระเพาะน้อยกว่า แต่เลือดก...

การโกนขนอวัยวะเพศ (pubic hair)

- สิงหาคม 25, 2556

เรียน คุณหมอที่เคารพ ตอนนี้ผมเพิ่งแต่งงานและกำลังมีปัญหากับภรรยา คือผมอยากให้ภรรยาโกนขนอวัยวะเพศออก หรือถ้าจะมีก็มีให้น้อยที่สุด เพราะผมมองว่ามันดูน่าขยะแขยง ทำความสะอาดยาก และทำให้เกิดกลิ่นโดยเฉพาะเวลาที่ทำออรัลให้ภรรยา แต่ภรรยาผมไม่ยอม เพราะมีความเชื่อมาจากสมัยเรียนเพศศึกษาตอนมัธยมว่า ขนอวัยวะเพศเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ ช่วยป้องกันเชื่อโรคเข้าสู่ช่องคลอดได้ และช่วยลดแรงเสียดสีขณะมีเพศสัมพันธ์ และที่สำคัญไม่มีใครเขาโกนกัน ซึ่งผมมองว่าไม่จริงเลย มันจะป้องกันเชื้อโรคอะไรได้ มันจะเป็นที่สะสมของเชื้อโรคมากว่า แล้วขณะร่วมเพศมันก็ไม่ได้เสียดสีอะไรในบริเวณนั้นมากมาย แล้วของภรรยาผมก็ไม่ได้ดูน่าเกลียดอะไร ไม่เห็นจะต้องกังวลเรื่องโกนออกเลย หรือ ถ้ากลัวขนที่ขึ้นมาแข็ง จะใช้ครีมกำจัดขน ทำ bikini wax หรือ ยิงเลเซอร์ก็ได้ ผมพร้อมจ่ายเงินให้ไปทำ ผมสังเกตว่าแล้วผู้หญิงทางฝั่งเอเซีย ทั้งไทย จีน ญี่ปุ่น เกาหลี จะชอบไว้ขนอวัยวะเพศยาว จนเป็นค่านิยมว่า ใครโกนออกจะดูแปลกประหลาด เหมือนผู้ชายโกนขนรักแร้ ซึ่งผู้หญิงจะมองว่าไม่แมน ประมาณนั้น ...

งานวิจัยในคนพบว่ากินอาหารมีฟลาโวนอยด์มากจะตายช้า มาเจาะลึกเรื่องฟลาโวนอยด์กันหน่อยก็ดี

- กรกฎาคม 03, 2568

เห็นใยแมงมุมแมะ เมื่อเดือนที่แล้ว (มิย. 2025) ได้มีการตีพิมพ์งานวิจัยใหม่ขนาดใหญ่ซึ่งติดตามดูคนอายุ 40 ปีขึ้นไปจำนวน 124,805 คน ตามอยู่นาน 11.8 ปี เพื่อดูความสัมพันธ์ระหว่างการกินอาหารผักผลไม้ที่มีโมเลกุลฟลาโวนอยด์สูง พบว่าคนที่กินอาหารมีฟลาโวนอยด์มากลดโอกาสตายด้วยสาเหตุต่างๆรวมทั้งโรคหัวใจ โรคเบาหวาน โรคมะเร็ง โรคระบบหายใจ และโรคการเสื่อมของระบบประสาท ลงได้ 6-20% และยังพบว่ามีสองปัจจัยที่มีผลแยกกัน คือปัจจัยปริมาณ (คือยิ่งกินมากยิ่งอายุยืน) และปัจจัยความหลากหลาย (คือยิ่งกินฟลาโวนอยด์หลากหลายชนิด ทั้งในรูปแบบของอาหาร ของว่าง เครื่องดื่ม ยิ่งอายุยืน) แม้ข้อสรุปเรื่องฟลาโวนอยด์ที่ได้จากงานวิจัยนี้ไม่ได้มีความแปลกใหม่อะไร แต่เนื่องจากเป็นงานวิจัยขนาดใหญ่ และเป็นงานวิจัยระดับสูงคือทำในคนจริงๆไม่ใช่ทำในห้องทดลอง จึงมีความเชื่อถือได้ค่อนข้างดี ผมจึงคิดว่าเราควรจะนั่งลงพูดถึงฟลาโวนอยด์กันให้เป็นเรื่องเป็นราวสักหนึ่งครั้ง ฟลาโวนอยด์คืออะไร ในเชิงเคมี ฟลาโวนอยด์ (flavonoids) คือชื่อของโมเลกุลในพืชท...

สวัสดีปีใหม่ พ.ศ. 2569 กับ 9 วิธีที่จะรู้ตัว

- ธันวาคม 30, 2568

ชีวิตเมื่อตายไปแล้ว

- พฤศจิกายน 13, 2567

หมอสันต์พูดกับผู้ป่วย เวลามันเหลือจำกัดมาก สิ่งที่ผมจะพูด คุณอย่าเสียเวลาตั้งข้อสงสัยเลยว่าผมเอาอะไรจากไหนมาพูด อุปมาเหมือนคุณกำลังจะขึ้นเครื่องบินไปเที่ยวนอร์เวย์ซึ่งคุณไม่เคยไป คนอื่นเขาบอกว่าไปถึงเมืองนั้นแล้วให้ขึ้นเรือต่อไปเที่ยวเมืองนี้ คุณไม่ต้องเสียเวลาสอบสวนดอก แค่เก็บข้อมูลไว้ พอไปถึงเมืองนั้นแล้วก็ดูว่ามีเรือไปเมืองนี้จริงไหม ถ้ามีจริงก็ขึ้นเรือไป ถ้าไม่มีก็เท่ากับว่าข้อมูลที่เราได้มานั้นผิด เท่านั้นเอง อย่างดีเราได้ประโยชน์ อย่างเลวเราเสมอตัว เรื่องที่ผมจะพูดกับคุณนี้ไม่ใช่วิชาแพทย์ ดังนั้นอย่าเชื่อหรือไม่เชื่อเพราะผมเป็นแพทย์ ผมพูดกับคุณในฐานะเพื่อนสนิทของคุณคนหนึ่ง ในการตาย "เรา" ซึ่งเป็นความรู้ตัวนี้ไม่ได้เคลื่อนย้ายไปไหน แต่ร่างกายของเราซึ่งเป็นประสบการณ์ในความรู้ตัวของเราได้มาถึงจุดเปลี่ยนที่เราไม่อาจหวนกลับมาใช้งานมันได้อีกแล้ว บนเส้นทางของการเดินหน้าไปสู่ความตายนี้ มันมีอยู่สามช่วง สามจังหวะ ที่มันเป็นโอกาสที่คุณจะเลือกการเดินทางที่เป็นประโยชน์กับตัวคุณอย่างเอนกอนันต์ได้ จัง...