DrSant

"ลมพัดแรงที่เกาะหมาก จันทบุรี"  สีอะคริลิกบนผ้าใบ 30x40 โดย..อาร์ตต๋อย       ถือโอกาสนี้สวัสดีปีใหม่ 2026 ซึ่งเป็นปีที่หมอสันต์เริ่มใส่เกียร์ว่างในเรื่องการงาน คือจะลดงานสอนทุกชนิดลง 50% เพื่อเอาเวลาไปทำเรื่องไร้สาระมากขึ้น อันได้แก่การปลูกผัก ปลูกป่า หัดสีไวโอลิน หัดวาดรูป และเดินทางธุดงค์ท่องเที่ยวต๊อกต๋อยไปในเมืองไทยนี่แหละ ก่อนที่ร่างกายจะเดี้ยงไปไหนไม่รอด โดยวางแผนไว้ว่าจะทำงาน 7 วัน แล้วก็เดินทางอีก 7 วัน สลับกันไป     และปีใหม่นี้จะเป็นปีที่ผมเริ่มใช้ชีวิตสามแบบตามแนวทางของธอเรียว (Thoreau) อย่างครบถ้วนจริงจัง คือ     1. Live simply ใช้ชีวิตแบบง่ายๆ      2. Live artfully ใช้ชีวิตแบบมีศิลปะหรือมีสุนทรียะ คือมองเห็นความงามจากทุกช็อตทุกมุมของชีวิต      3. Live deliberately ใช้ชีวิตแบบมุ่งมั่นตั้งใจ     มีคนถามผมว่าที่ว่าจะใช้ชีวิตแบบมุ่งมั่นตั้งใจนั้นหมอสันต์ตั้งใจจะทำอะไรอีกล่ะ เพราะก็ไหนพูดว่าจะเลิกทำงานแล้ว     ตอบว่าความมุ่งมั่นตั้งใจจริงจังของผมตอนนี้มีอย่างเดียวคือตั้งใจจะรู้ตัว (awarene...

"Bear Lake ที่โคโลราโด อเมริกา" โดยมือใหม่หัดวาด  (หมอสันต์พูดกับสมาชิก SR)      เช้าวันนี้ อากาศเย็นๆกลางสนามโล่งๆอย่างนี้ เราจะทดลองปฏิบัติเพื่อทำความรู้จักกับความเงียบ แบบที่ฝรั่งเรียกว่า silence meditation      ทำไมต้องฝึก silence meditation      ย้อนกลับไปเมื่อวาน เราได้คุยกันถึงว่าชีวิตคือประสบการณ์ที่เกิดขึ้นในใจ ซึ่งมีองค์ประกอบแยกย่อยได้ห้าอย่างคือ 1. สิ่งเร้า (stimuli) 2. ความรู้สึก (feeling) 3. ความจำ (memory) 4. ความคิดต่อยอด (thought) 5. ความรู้ตัว (consciousness / awareness) และผมได้ย้ำความสำคัญของความรู้ตัวว่าเพราะมีความรู้ตัวเป็นผู้รับรู้อยู่ ประสบการณ์หรือชีวิตจึงเกิดขึ้นได้      ตัวความรู้ตัวนี้ เพื่อให้ง่ายต่อความเข้าใจ ผมขอแบ่งแยกย่อยว่ามันมีอยู่สองภาคก็แล้วกันนะ คือภาคที่มันไปรับรู้เกาะเกี่ยวผูกพันและหลอมรวมกับส่วนอื่นอีกสี่ส่วนข้างต้นกลายเป็นแต่ละประสบการณ์ในใจขึ้นมา ภาคนี้ผมขอเรียกตามภาษาง่ายๆที่มีผู้สอนบางท่านใช้กันอยู่ก่อนหน้านี้แล้วว่า "จิตนอก" ก็แล้วกัน       กับอีกภาคหนึ่งคือ...

หมอสันต์กำลังหัดวาดภาพสีอะคริลิกบนผ้าใบ นี่เป็นผลงานภาพวัวที่นอน หลับอยู่ในทุ่งหิมะที่เมืองแจ้คสันโฮล แล้วต๊กกะใจเสียงคนเดินจึงผงกหัวขึ้นมา   เรียนคุณหมอสันต์      ภรรยาของผมอายุ 51 ปี อยู่ๆก็ตาค้างนำส่งโรงพยาบาลแต่หมอช่วยไม่ทัน เธอเสียชีวิต ผมได้ขอให้หมอตรวจหาสาเหตุอย่างละเอียดโดยให้ถือเป็นกรณีเสียชีวิตแบบผิดธรรมชาติเพราะภรรยาของผมมีสุขภาพดีรูปร่างดีไม่เป็นโรคเบาหวานความดันหัวใจอย่างที่ใครๆเป็นกันทั้งสิ้น มีแต่กินยารักษาโรคไบโพลาและซึมเศร้ามาราว 15 ปี ผลการตรวจพยาธิทั้งสมอง หัวใจ ตับ ไต ไม่พบโรคอะไรเลย ผมข้องใจไม่หายจนนอนไม่หลับ คิดอยู่แต่ว่าภรรยาของผมเสียชีวิตจากอะไร ผมอยากรู้จริงๆว่าเธอเสียชีวิตกะทันหันเพราะอะไร อย่างน้อยข้อมูลดังกล่าวน่าจะมีประโยชน์ในแง่การดูแลสุขภาพแก่คนข้างหลังบ้าง       รบกวนคุณหมอช่วยวิเคราะห์ความเป็นไปได้ให้หน่อยนะครับ ขอบพระคุณครับ .......................................................... ตอบครับ      แม่เฮย.. พอหมอสันต์คิดจะเกษียณตัวเอง กะว่าจะเลิกเขียนบทความตอบคำถามเพราะชราแล้ว ก็มีจดหมายของคุณกรุณ...

ภาพถ่ายระดับเซียน วัวนอนตากหิมะข้ามคืนมาถึงเช้าตรู่         ในทางการเมือง หมอสันต์เป็นได้แค่นักร้อง ได้จังหวะก็ร้อง จังหวะนี้เป็นจังหวะที่ต้องร้องเพราะบรรดาพรรคการเมืองที่จะลงเลือกตั้งกำลังเขียนนโยบาย ถ้าไม่รีบร้องตอนนี้ไปร้องตอนหลังเลือกตั้งเขาก็โบ้ยว่าทำไม่ได้เพราะไม่ได้เขียนเป็นนโยบายไว้ก่อนหาเสียง ผมจึงต้องรีบร้อง มีใยที่เพื่อนผู้หวังดีเขาจะเตือนอย่างไรก็ตาม คำเตือนของเขาก็เช่นรายหนึ่งบอกว่า       "..อย่าไปเสียเวลาเลย การเมืองของไทยติดหล่มอยู่ในวงจร "งกสามเส้า" ที่ไม่มีใครแก้ได้ กล่าวคือเมื่อผู้ออกเสียงเลือกตั้งส่วนใหญ่งกเงิน เขาก็จะเลือกได้สส.ที่งกเงินเข้ามา เมื่อสส.ส่วนใหญ่เป็นคนงกเงิน เขาก็จะเลือกได้รัฐบาลที่งกเงิน เมื่อได้รัฐบาลที่งกเงินก็จะสอนประชาชนให้งกเงินยิ่งขึ้นไปอีก เพื่อรอบหน้าจะได้เลือกเขาเข้ามาใหม่ เป็นวงจรซ้ำซากอยู่อย่างนี้ ทำให้รัฐบาลทำอะไรไม่ได้เลยนอกจากคอยหาเงินไว้เลือกตั้งครั้งต่อๆไป"     แต่ผมไม่เชื่อเขาหรอก ผมอาศัยมุมมองทางการแพทย์ คือได้ผลนิดเดียวก็รักษากันไปเถอะเพราะยังดีกว่าอยู่เปล่าๆ อย่างเช่นการใช้ยาสะแตตินป...

น้ำตกแมมมอธ ฟอลล์ (สหรัฐฯ)  (หมอสันต์พูดกับสมาชิก SR เรื่อง "ปัญญาชนิดพาพ้นทุกข์")     สมาธิมีสองแบบ     เมื่อกี้สมาชิกท่านหนึ่งบอกว่าได้ใช้ชีวิตโดยยึดมั่นอยู่กับศีล สมาธิ ปัญญา ตลอดมา       ผมขอจับเอาคำพูดของท่านมาขยายหน่อยนะ ขอขยายเฉพาะคำว่าสมาธิ กับปัญญา     คำว่า "สมาธิ" นั้น ทุกท่านก็รู้อยู่แล้วว่าคือภาวะที่ใจของเรานิ่งอยู่ ไม่วอกแวก ซึ่งเราจะมาถึงจุดนี้ได้ก็ด้วยการจดจ่อความสนใจของเราไว้ที่อะไรสักอย่างเช่นลมหายใจ หรือแม้กระทั่งหนังสือที่กำลังอ่าน งานที่กำลังทำ เป็นต้น       เพียงแต่ผมอยากจะย้ำเตือนนิดเดียวว่าสมาธิชนิดที่ต้องจดจ่อนี้ จะไม่นำพาให้เราเห็นหรือเกิดปัญญาพาพ้นทุกข์แต่อย่างใด เพราะเมื่อเราจดจ่อเราก็เห็นเฉพาะสิ่งที่เราจดจ่อ จะไปเห็นอะไรอย่างอื่นที่ประเทืองปัญญาได้อย่างไร     ส่วนสมาธิแบบที่จะทำให้เราเกิด ปัญญาพาเราให้เข้าถึงความสุขที่ข้างในนั้นเป็นสมาธิอีกแบบหนึ่ง คือเป็นสมาธิแบบที่ใจสามารถนิ่งอยู่ได้โดยไม่ต้องจดจ่ออะไร และไม่ถูกความคิด "แฮ้ก" ด้วย      อ้าว แล้ว สมาธิแบบไม่จ...

กราบเรียนคุณหมอสันต์     ผมได้เริ่มกินอาหารแบบพล้านท์เบสมาได้สามเดือนแล้วเพื่อจะเลิกยาเบาหวานทั้งสามตัวให้ได้ ตอนนี้ลดยาได้จากสามตัวเหลือหนึ่งตัว แต่ไม่สามารถลดต่อไปได้เพราะหากหยุดยาหมดน้ำตาลก็จะขึ้นสูงอีก น้ำหนักก็ลดลงมา 4 กก.แล้ว แต่ไม่สามารถลดลงต่อไปได้อีกแล้ว ยังมีอะไรที่ทำได้อีกไหมนอกจากการกินอาหารพล้านท์เบส เพื่อจะให้เลิกยาเบาหวานให้ได้ ......................................... ตอบครับ     ในการรักษาเบาหวานด้วยอาหาร การเลือกชนิดอาหารที่กินเช่นกินแต่พืช (plant based diet) เป็นตัวช่วยที่สำคัญที่สุดก็จริง แต่ยังมีปัจจัยร่วมอย่างอื่นที่สำคัญไม่แพ้กันซึ่งควรทำควบคู่กับไปจึงจะได้ผลในการรักษาเบาหวานสูงสุด คือ       1. อดอาหารแบบ IF (Intermittent Fasting) โดยกินมื้อแรกแต่หัววัน และจบมื้อสุดท้ายให้เร็ว (early time restrictive feeding- eTRF) งานวิจัย [1] เปรียบเทียบคนงดอาหารด้วยวิธี IF สองกลุ่ม กลุ่มหนึ่งให้กินเช้าพร้อมกับตะวันขึ้น แล้วจบมื้อสุดท้ายให้ได้ก่อนบ่ายสามโมง เรียกว่ากลุ่มกินแบบ 18/6-eTRF กับอีกกลุ่มหนึ่งอดอาหาร IF แบบ 12/12 คือมีช่วงอด 12 ช...

น้ำพุร้อนแคสเซิล ที่เยลโลว์สโตน ปาร์ค สหรัฐฯ   กราบเรียนคุณหมอสันต์ หนูมีเรื่องซึ่งสลัดออกไปจากใจไม่ได้ จึงจมดิ่งอยู่กับความผิดหวัง คุณแม่พาไปพบพระอาจารย์ให้ท่านสอนสติสมาธิให้ หนูก็นั่งหลับตาไปแต่ไม่ได้ประโยชน์อะไรเลย เอาเข้าจริงๆหนูยังไม่รู้เลยว่าสติคืออะไร สมาธิคืออะไร แล้วมันจะมาช่วยอะไรหนูในตอนนี้ได้ทันการละคะ .................................................... ตอบครับ     ไม่ใช่คุณคนเดียวหรอกที่ไม่รู้ว่าสติคืออะไร สมาธิคืออะไร คนโน้นเขาว่างั้น คนนี้เขาว่างี้ แต่คนที่มีความทุกข์ก็ยังทุกข์อยู่เหมือนเดิม ไม่ว่าสติสมาธิมันจะคืออะไรก็ตาม     คุณมาลองวิธีของผมดูมั่งดีกว่า     วิธีของผมไม่ต้องยุ่งกับคำว่าสติ หรือสมาธิ ไม่ต้องยุ่งกับการนั่งหลับตาในแบบใดๆ วิธีของผมคือคุณต้องจดจำความคิดของคุณให้แม่น  ความคิดก็คือประสบการณ์ในใจของเรา ในกรณีของคุณนี้ความผิดหวังที่คุณจมอยู่ด้วยนั่นแหละคือความคิด มันหมุนวนโผล่ขึ้นมาในหัวของเราอย่างซ้ำซาก สิ่งที่ผมจะให้คุณทำคือให้คุณจดจำมันให้ได้ เออ จดจำความคิดนั่นแหละ จดจำมันให้แม่น บางทีมันแยะย่อยยุบยิบยับเกินไป คุณก็อา...

  ลองหันมาเอาดีทางไม้กระถาง   (หมอสันต์สอนเรื่องการจัดการความเครียดให้กลุ่มผู้มาเข้าแค้มป์ลดน้ำหนัก) ความเครียด คือการที่ร่างกายและจิตใจของเราสนองตอบต่อสิ่งคุกคาม      สมัยเราอยู่ป่า สิ่งคุกคามหลักคือสัตว์ร้ายต่างๆ เช่น เสือ สิงโต เจอพวกมันเข้าเมื่อไหร่เราก็เครียดเมื่อนั้น มันไปแล้วเราก็หายเครียด      สมัยนี้เรามาอยู่ในเมือง สิ่งคุกคามหลักคือความคิดของเราเอง เช่นความกังวล ความกลัว ความอยากได้สิ่งที่ไม่มี ความอยากหนีสิ่งที่มีอยู่ เป็นต้น ความคิดเหล่านี้เมื่อเกิดขึ้นแล้วมักไม่ไปไหน มีแต่วนเวียนซ้ำซากอยู่ในใจ ทำให้ความเครียดในสมัยนี้เป็นความเครียดเรื้อรัง ความเครียดเรื้อรัง ทำให้เกิดโรคได้ทุกโรค โดยกลไกที่ความเครียดก่อให้เกิดสารเคมีจำนวนหนึ่งขึ้นในร่างกาย เรียกรวมๆว่าฮอร์โมนเครียด สารเคมีเหล่านี้จะเข้าทำปฏิกริยาทางเคมีกับรหัสพันธุกรรมหรือยีนในเซลล์ ยังผลให้เปลี่ยนการทำงานของยีนได้ ( epigenetic ) ตัวยีนที่เปลี่ยนการทำงานไปนี่แหละ ที่ทำให้เกิดโรคต่างๆได้ การจัดการความเครียด ก็คือการรับมือกับความคิดของเราเอง ว่าจะรับมือกับความคิดของเราเองอ...

หมาป่า ตัวจริง เสียงจริง คุณหมอครับ เพื่อนแนะนำให้ผมกินขนมปังทำจากแป้งไรน์ เขาว่ามันดีสำหรับคนเป็นเบาหวานอย่างผม ผมอยากทราบว่าขนมปังแป้งไรน์กับขนมปังแป้งสาลีผลต่อสุขภาพมันต่างกันอย่างไรครับ .......................................................... ตอบครับ     ก่อนตอบคำถามขอพูดถึงประเด็นที่สำคัญของการเลือกหรือการทำขนมปังในสามประเด็นสำคัญก่อนนะ คือ      ประเด็นที่ 1. การใช้แป้งไม่ขัดสี (whole wheat) แทนการใช้แป้งขัดขาว (white flour) เป็นประเด็นสำคัญสูงสุด เพราะแป้งไม่ขัดสีเป็นแหล่งของกากชนิดละลายได้ซึ่งเป็นตัวชลอการดูดซึมโคเลสเตอรอลและน้ำตาล นอกจากนี้ยังเป็นอาหารเลี้ยงจุลินทรีย์ชนิดที่ผลิตโมเลกุลสายโซ่ขนาดสั้น (SCFA) เลี้ยงดูเม็ดเลือดขาวของร่างกายด้วย     เรื่องนี้แตกเป็นประเด็นย่อยได้สามประเด็น       หนึ่ง คือ การมีฉลากแปะไว้โต้งๆว่าเป็น whole wheat ย่อมจะดีกว่าไม่มี       สอง คือ ต้องดูลึกลงไปถึง % ของโฮลวีทด้วยว่ามีกี่เปอร์เซ็นต์ เพราะอย่างในบางประเทศถ้าผสมโฮลวีทแค่ 5% ก็ขึ้นป้ายว่าเป็นขนมปังโฮลวีทได้แล้ว ในเ...