11 พฤษภาคม 2560

พยาบาลที่จ.สตูล กับวิธีวินิจฉัยเวียนหัวบ้านหมุนเรื้อรัง

กราบสวัสดีค่ะคุณหมอ
ดิฉันได้ติดตามบล้อคคุณหมอมานานค่ะ คุณหมอให้คำตอบปัญหาสุขภาพที่ดีมากๆค่ะ ให้คำแนะนำละเอียดมาก วันนี้มีปัญหาแก้ไม่ตกอยากเรียนถามคุณหมอดังนี้ค่ะ (ขอเรียนให้คุณหมอทราบว่าเป็นพยาบาล หอผู้ป่วย ... รพ. ... ค่ะ).                                    
-อยากเรียนถามเรื่องแม่ แม่อายุ 63 ปี ประวัติเคยมีปัญหาเรื่องหู ทั้งสองข้างค่ะ ประวัติ ผ่าตัดแก้วหูซ้ายจากการติดเชื้อ เมื่อปี 30 และ ผ่าตัดปะแก้วหูขวา เมื่อปี 45 การได้ยินลดลงต้องพูดดังๆนิด แต่ไม่เคยมีอาการมึนศีรษะรุนแรง. มา 4 เดือนก่อนหน้านี้แม่เป็นหวัดเรื้อรัง ไอ พบแพทย์ให้ยาฆ่าเชื้อมากิน ทุเลาลงแต่ไม่หายทีเดียวค่ะ จนวันหนึ่ง มีคลื่นไส้ อาเจียนมาก เวียนศีรษะบ้านหมุน ไปพยแพทย์อีกครั้ง แพทย์ให้การรักษาตั้งแต่วันนั้นจนถึงตอนนี้ร่วม 4-5 เดือน แม่ยังมีอาการมึนศีรษะ ทรงตัวได้ไม่ดี จากคนที่เคยทำงานปกติ กรีดยาง ทุกวัน เป็นมาต้องอยู่บ้าน ทำงานบ้านเล็กๆน้อยๆ ไม่สามารถเดินทรงตัวได้นานๆเหมือนเมื่อก่อน และที่สำคัญคือแม่ยังมึนหัวทุกๆวัน พาแม่ไปพยแพทย์มาหลายๆท่านหลายๆที่ตามลำดับดังนี้ค่ะ (หัวอกคนเป็นลูกคือ อยากให้แม่หายมึนหัวค่ะ พาไปทุกที่ที่เค้าแนะนำ แต่เผื่อมีเส้นผมบังภูเขาที่คุณหมอสันต์จะแนะนำค่ะ)    
-ไปพบแพทย์ส่งทำ CT brain แรกสงสัย Cerebellar Stroke ผล ปกติค่ะ(แรกๆจะทรงตัวไม่ได้เลย แต่ไม่มีแขนขาอ่อนแรงนะคะ หลังๆทรงตัวได้บ้าง แต่เดินยังเซๆค่ะ).                                                                     -แพทย์ส่ง Consult พ.เฉพาะทาง ENT รพ. ... ที่เคยผ่าตัดแก้วหูให้การรักษเแบบ หูชั้นในอักเสบ ได้ยา ATB ,เสตียรอยด์ มากินครบคอร์สค่ะ.
-ไปพบแพทย์ Neuro Med จังหวัดใกล้ๆ คุณหมอแจ้งว่าน่าจะไม่ใช่อาการทางระบบประสาท. แนะนำให้ไปตรวจซิฟิลิส ไทรอยด์ เพิ่มเติมเผื่อมีส่วน (ตรงนี้ยังไม่ได้ไปค่ะ)มีส่วนเกี่ยวมั๊ยคะ.                                           ***ข้อมูลเพิ่มเติม แม่ไขมันไม่สูงค่ะ มีโรคประจำตัวคือหอบหืดจากภูมิแพ้ พ่นยาเมื่อมีอาการ คิดว่าไม่มีปัญหาสุขภาพจิตค่ะ ครอบครัวลูกๆทุกคนมีความสุขดี พ่อก็อยู่ข้างๆแม่ตลอดไม่มีนอกใจอะไรคะ ตัวเองอยู่กับแม่ค่ะ เลยอยากรบกวนถามคุณหมอสันต์ว่าเท่าที่คุณหมอฟังมา คุณหมอจะแนะนำว่าควรไปพบแพทย์เฉพาะทางทางไหนแนะนำอีกบ้างคะ หรือควรทำยังไงดีคะ สงสารแม่ค่ะ. ขอขอบพระคุณคุณหมอล่วงหน้านะค่ะ ขอให้คุณหมออยู่เป็นร่มโพธิ์ร่มไทรคนมีปัญาสุขภาพไปนานนะคะ

ขอให้คุณหมอสุขภาพแข็งแรงค่ะ

..................................................

ตอบครับ

ปัญหาก่งก๊งหรือเวียนหัวบ้านหมุน (virtigo) หากเป็นไม่กี่วันแล้วหาย ก็ไม่ต้องอะไรมาก แต่ถ้าเป็นเรื้อรังนานหลายเดือนไม่เป็นอันใช้ชีวิตอย่างคุณแม่ของคุณนี้ จำเป็นจะต้องทำการวินิจฉัยให้ละเอียดเผื่อว่ามีอะไรที่รักษาได้ซุกซ่อนเป็นสาเหตุอยู่บ้าง เพราะในเชิงอาการวิทยา ไม่มีใครแยกออกหรอกว่ากรณีของคุณแม่ของคุณนี้ เป็นเรื่องของหูชั้นในหรือเรื่องของสมองเล็ก (cerebellum) หรือเป็นเรื่องอื่นๆ กล่าวคือประวัติที่ว่าเคยผ่าหูสองข้างมา และการสูญเสียการได้ยินไปแล้วบางส่วน ทำให้น้ำหนักไปทางโรคของหู แต่อาการที่บ้านหมุน ทรงตัวไม่ได้นั้นทำให้น้ำหนักไปทางโรคของสมองเล็ก

ข้อมูลที่ว่าคุณแม่ได้ทำ CT ฉุกเฉินไปแล้ว และได้รับการตรวจประเมินทางประสาทวิทยาโดยแพทย์ประสาทวิทยาแล้ว เป็นข้อมูลที่มีประโยชน์ ทำให้วินิจฉัยแยกภาวะอัมพาตเฉียบพลันและความเสียหายของระบบประสาทควบคุมการเคลื่อนไหวและการรับความรู้สึกไปได้หมด

ข้อมูลที่ว่าหมอหูได้ทดลองรักษาด้วยสะเตียรอยด์จนครบคอร์สแล้วก็เป็นข้อมูลที่มีประโยชน์ อย่างน้อยเราก็พอจะวินิจฉัยแยกโรคประสาทหูอักเสบหรือเสื่อม (vestibular neuronitis) และโรคโรคภูมิคุ้มกันทำลายเยื่อหูตนเอง (immune mediated inner ear disease) ซึ่งจะดีขึ้นได้ด้วยสะเตียรอยด์ออกไปได้

แต่การจะช่วยคุณ ผมยังต้องการข้อมูลอีกหลายอย่าง ดังนี้

1. ผลตรวจ CBC เพื่อวินิจฉัยแยกภาวะโลหิตจางแบบต่างๆ (ดูจากรูปร่างและขนาดของเม็ดเลือดแดง) และมะเร็งเม็ดเลือดชนิดต่างๆ ซึ่งมักมีอาการบ้านหมุนได้

2. ผลตรวจ FBS หรือ HbA1c เพื่อวินิจฉัยแยกเบาหวานซึ่งบางครั้งก็ทำให้บ้านหมุนเช่นกัน

3. ผลตรวจเกลือแร่และการทำงานของไต Na, K, BUN, Cr เพื่อวินิจฉัยแยกภาวะการเสียดุลของอีเล็คโตรลัยท์ที่อาจยืดเยื้อเรื้อรังนับตั้งแต่การติดเชื้อไข้หวัดใหญ่เมื่อครั้งก่อน

4. ผลตรวจ TSH และ FT4 เพื่อวินิจฉัยแยก hypothyroid ซึ่งทำให้มึนๆงงๆเรื้อรังได้

5. ผลตรวจ ESR (erythrocyte sedimentation rate) และ ANA (antinuclear antibody) เพื่อแยกโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองเช่น SLE, รูมาตอยด์ เป็นต้น เพราะโรคเหล่านี้ทำให้เวียนหัวบ้านหมุนได้หมด

6. ผลตรวจ VDRL เพื่อวินิจฉัยแยกโรคซิฟิลิสกินเส้นประสาทสมอง

7. ตอนที่ไปทำ CT สมองเมื่อครั้งก่อน เขาตัดภาพดูเส้นประสาทหูเพื่อวินิจฉัยแยกเนื้องอกเส้นประสาทหู (acoustic tumor) ด้วยไหม ถ้าทำ ขอรายงานผลด้วย ถ้าไม่ทราบก็ช่วยส่งภาพถ่ายใบรายงานผล CT มาให้ดูหน่อยก็แล้วกัน

8. ตอนที่ไปหาหมอหู (ENT) ทีรพ....ครั้งก่อน มีผลตรวจ electrochochleography – ECOG ไหม ถ้ามีขอดูด้วย ถ้าไม่มีก็ไม่เป็นไร ไม่ซีเรียส การตรวจชนิดนี้เป็นมาตรฐานการวินิจฉัยโรคน้ำในหูไม่เท่ากัน (Ménière disease) ถ้าเขาตรวจขอทราบผลหน่อย แต่ถ้าไม่ได้ตรวจก็ไม่เป็นไรดอก

ได้ข้อมูลทั้งหมดแล้วส่งมาอีกที ผมรับปากว่าจะตอบคุณว่าควรจะทำอย่างไรต่อไป

ปล. สำหรับท่านผู้อ่านทั่วไป ไม่ได้หมายความว่าใครเวียนหัวบ้านหมุนก่งก๊งแล้วจะต้องตรวจทั้งหมดนี้นะครับ นี่เราคุยกันเฉพาะการวินิจฉัยผู้ป่วยเวียนหัวบ้านหมุนเรื้อรังและรุนแรงที่มีผลรบกวนคุณภาพชีวิตอย่างมากเท่านั้น

นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์