28 พฤศจิกายน 2554

ต้องเป็นสาวบริสุทธิ์เท่านั้นหรือ จึงจะฉีดวัคซีนมะเร็งปากมดลูกได้

เรียน คุณหมอสันต์ที่เคารพ,

รบกวนขอความรู้เกี่ยวกับวัคซีน Cervarix ที่ใช้ฉีดป้องกันมะเร็งปากมดลูก เนื่องจากมีคุณหมอหลายท่านได้แนะนำเพื่อนให้ฉีดยาวัคซีนตัวนี้เพื่อป้องกันมะเร็งปากมดลูกสำหรับผู้หญิงที่มีเพศสัมพันธ์แล้ว

เท่าที่เคยทราบจากโรงพยาบาลเอกชนหลายๆแห่งว่ามีแต่วัคซีนที่เหมาะกับผู้หญิงที่ยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ เพิ่งจะเคยได้ยินว่ามีวัคซีนที่สามารถป้องกันมะเร็งปากมดลูกสำหรับผู้หญิงมีเพศสัมพันธ์แล้วด้วย เลยไม่แน่ใจว่าวัคซีนตัวนี้จะได้ผลจริงหรือไม่ประการใด หากได้ผลแล้วจะมีผลป้องกันได้นานเท่าไร และมีผลข้างเคียงบ้างหรือไม่อย่างไร ในกรณีที่ตั้งครรภ์หรือเตรียมตัวจะมีบุตรสามารถฉีดวัคซีนตัวนี้ได้ไหมค่ะ

ขอบคุณมากค่ะ

Best Regards,

……………………………………..

ตอบครับ

1. ประเด็นการเคยหรือไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ วัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก (HPV vaccine) สามารถใช้ได้ทั้งกับคนที่ไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ และทั้งกับคนที่เคยมีเพศสัมพันธ์แล้ว กลไกการป้องกันมะเร็งของมันคือมันป้องกันการติดเชื้อไวรัส HPV ซึ่งมักก่อการอักเสบซึ่งนำไปสู่การเป็นมะเร็ง ใครก็ตามที่จะมีเพศสัมพันธ์อีกในวันข้างหน้า ก็มีโอกาสติดเชื้อไวรัส HPV ได้ทั้งนั้น ไม่ว่าในอดีตจะเคยมีเพศสัมพันธ์มาแล้วหรือไม่ก็ตาม กรณีเคยมีเพศสัมพันธ์มาแล้ว อาจติดเชื้อมาแล้วครบทุกชนิดที่วัคซีนใช้ป้องกันได้ หรืออาจติดมาบางชนิด หรืออาจไม่เคยติดเชื้อมาเลย ความที่ไม่ทราบว่าใครเป็นแบบไหน จึงแนะนำฉีดวัคซีนหมดทุกกรณี

2. ประเด็นยี่ห้อของวัคซีน มันมีสองยี่ห้อนะครับ คือ Cervarix ซึ่งมีข้อดีที่ราคาถูก แต่มีข้อด้อยที่ป้องกันได้เฉพาะเชื้อ HPV type 16 และ 18 ทำให้ป้องกันหูดหงอนไก่ซึ่งเกิดจาก HPV type 6 และ 11 ไม่ได้ กับอีกยี่ห้อหนึ่งชื่อ Gardasil มีข้อด้อยที่ราคาแพงกว่า แต่ป้องกันได้ทั้ง HPV type 6, 11, 16, 18 ปัจจุบันนี้ โครงการฉีดวัคซีนของรัฐบาลในหลายประเทศแม้ในประเทศขี้เหนียวเช่นอังกฤษได้เปลี่ยนจาก Cervarix มาฉีด Gardasil แทนกันเป็นส่วนใหญ่

3. ประเด็นความปลอดภัยของวัคซีน HPV ต่อการตั้งครรภ์ ยังไม่มีใครทราบเพราะไม่มีข้อมูลในคน มีแต่ข้อมูลในสัตว์ทดลองว่าปลอดภัย บริษัทผู้ผลิตจึงไม่แนะนำให้ฉีดวัคซีนนี้ระหว่างตั้งครรภ์ ถ้า

4. ประเด็นความสามารถในการป้องกันโรค วัคซีน HPV ทั้ง Cervarix และ Gardasil ป้องกันมะเร็งปากมดลูกได้ประมาณ 70% โดยคุ้มกันเท่าที่มีข้อมูลตอนนี้คืออย่างน้อยประมาณ 10 ปี หลังจากนั้นไม่ทราบเพราะยังไม่มีข้อมูล ต้องติดตามดูกันต่อไปว่าจะมีภูมิคุ้มกันตลอดชีวิต(ตามทฤษฏี)หรือไม่ วัคซีน HPV จัดเป็นวัคซีนที่มีประโยชน์มากสำหรับลูกผู้หญิง ซึ่งผมแนะนำทุกคนให้ฉีด ในแง่ของการป้องกันหูดหงอนไก่ วัคซีน Gardasil ป้องกันหูดหงอนไก่ได้ 90%

5. ประเด็นผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์ จากการศึกษาผลหลังฉีดวัคซีนไปแล้ว 23 ล้านโด้ส พบว่าวัคซีนนี้มีความปลอดภัยสูงมาก ไม่มีปฏิกิริยาแพ้วัคซีนที่รุนแรงเลย มีแต่ปฏิกริยาเล็กน้อยเช่นปวดบวมแดงร้อนตรงที่ฉีดหรือปวดเมื่อยไม่สบายตัวบ้างในบางคน

6. แถมอีกข้อหนึ่ง ประเด็นอายุของผู้ฉีด งานวิจัยชุดแรกทำในคนอายุ 9-26 ปี จึงเป็นคำแนะนำมาตรฐานว่าวัคซีนนี้เหมาะสำหรับคนอายุ 9-26 ปี แต่งานวิจัย Future III ในคนอายุ 26-45 ปีพบว่าวัคซีนนี้ก็ให้ผลป้องกันโรคดีเช่นกัน ดังนั้นใครที่อายุ 26-45 ปีอยากฉีดวัคซีนนี้ก็ฉีดได้ครับ แม้ว่าจะยังไม่ใช่คำแนะนำมาตรฐาน ณ วันนี้ก็ตาม

7. แถมอีกประเด็นหนึ่ง วัคซีนนี้ผู้ชายก็ใช้ได้นะครับ คือใช้ป้องกันมะเร็งในช่องปาก มะเร็งทวารหนัก และหูดหงอนไก่ งานวิจัยวัคซีนนี้ในผู้ชาย 4,000 คนพบว่ามีผลและความปลอดภัยเหมือนกับใช้ในผู้หญิง ส่วนประเด็นที่ว่าสามีซุกซนจะจับฉีดวัคซีนนี้แล้วจะช่วยป้องกันไม่ให้เอาเชื้อ HPV มาติดเราได้ไหม อันนี้วงการแพทย์ยังไม่ทราบ เพราะยังไม่มีข้อมูลวิจัย

นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์

บรรณานุกรม

1. Munoz N et al. Safety, immunogenicity, and efficacy of quadrivalent human papillomavirus (types 6, 11, 16, 18) recombinant vaccine in women aged 24–45 years: a randomised, double-blind trial. Lancet 2009; 373: 1949–57
2. Block SL, Brown DR, Chatterjee A, Gold MA, Sings HL, Meibohm A, Dana A, Haupt RM, Barr E, Tamms GM, Zhou H, Reisinger KS. Clinical trial and post-licensure safety profile of a prophylactic human papillomavirus (types 6, 11, 16, and 18) l1 virus-like particle vaccine. Pediatr Infect Dis J. 2010 Feb;29(2):95-101.
3. Petaja T, Keranen H, Karppa T, Kawa A, Lantela S, Siitari-Mattila M, et al. Immunogenicity and safety of human papillomavirus (HPV)-16/18 AS04-adjuvanted vaccine in healthy boys aged 10-18 years. J Adolesc Health 2009;44:33-40.
4. Block SL, Nolan T, Sattler C, Barr E, Giacoletti KE, Marchant CD, et al. Comparison of the immunogenicity and reactogenicity of a prophylactic quadrivalent human papillomavirus (types 6, 11, 16, and 18) L1 virus-like particle vaccine in male and female adolescents and young adult women. Pediatrics 2006;118:2135-45.

....................................

28 พย. 54

เรียน คุณหมอสันต์ที่เคารพ,
ขอบคุณมากค่ะ สำหรับรายละเอียดและคำแนะนำ เพราะจะได้นำรายละเอียดดังกล่าวไปบอกสู่เพื่อนๆที่กำลังมีข้อถกเถียงกันว่าจะฉีดวัคซีนตัวนี้ดีหรือไม่ เพราะใจยากจะฉีดวัคซีนอยู่แล้วแต่ไม่ทราบว่าควรฉีดวัคซีนตัวไหนถึงจะดีและเหมาะสม

(......)