20 สิงหาคม 2554

ข้ออักเสบรูมาตอยด์ฉีดวัคซีนตับอักเสบได้ไหม

เรียน คุณหมอสันต์
ดิฉันเพิ่งเจอบทความของคุณหมอที่ให้ความรู้เรื่องผู้ป่วยรูมาตอยด์ ดิฉันอายุ 35 ปี เป็นข้ออักเสบรูมาตอยด์มาเกือบ 10 ปีแล้ว เคยรักษาที่ รพ.ศิริราช แต่หลังจากอาการสงบลง ดิฉันไม่เคยไปรักษาอีกเลย อยากเรียนสอบถามคุณหมอว่า ผู้ป่วยรูมาตอยด์สามารถฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี ได้หรือไม่คะ เพราะที่บริษัทดิฉันมีคนมีเชื้อไวรัสตับอักเสบบีอยู่หลายคน ซึ่งดิฉันไม่เคยได้รับวัคซีนนี้มาก่อน แต่ดูข้อมูลใน internet เขาบอกว่าผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องไม่สามารถรับวัคซีนไวรัสตับอักเสบบีได้ค่ะ รบกวนคุณหมอให้ความกระจ่างด้วยนะคะ เพราะที่บริษัทดิฉันปีที่แล้วตรวจเจอผู้มีเชื้อไวรัสบี 1 คน แล้วมาปีนี้คนๆนั้นก็กลายเป็นมะเร็งตับไปแล้ว ขอบพระคุณล่วงหน้านะคะ

.............................

ตอบครับ

เรื่องวัคซีนตับอักเสบบี.กับข้ออักเสบรูมาตอยด์นี้มีสองประเด็น

ประเด็นที่ 1. วัคซีนตับอักเสบบี.ทำให้คนฉีดเป็นโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์หรือเปล่า ซึ่งเรื่องนี้องค์การอนามัยโลกได้ตั้งคณะทำงานขึ้นมาประเมินผลงานวิจัยที่ทำไว้ทั่วโลกในประเด็นนี้และมีข้อสรุปออกมาเมื่อปีคศ. 2008 ว่ายังไม่มีหลักฐานให้สรุปได้ว่าวัคซีนไวรัสตับอักเสบบี.มีความสัมพันธ์ใดๆกับการเกิดข้ออักเสบรูมาตอยด์หลังกายฉีดวัคซีนนี้

ประเด็นที่ 2. คนที่เป็นข้ออักเสบรูมาตอยด์ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี.แล้วจะมีปัญหาอะไรไหม หมายความว่าจะทำให้โรคข้ออักเสบรุนแรงขึ้นหรือไม่ และจะสร้างภูมิคุ้มกันตับอักเสบบีขึ้นมาได้หรือไม่ ก็มีงานวิจัยไว้เป็นหลักฐานที่ชัดเจนดีแล้วว่าคนที่เป็นข้ออักเสบรูมาตอยด์เมื่อฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบบีแล้ว ไม่ได้ทำให้อาการโรคข้ออักเสบเป็นมากขึ้น หรือค่าตัวชี้วัดโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์สูงขึ้นแต่อย่างใด และสามารถสร้างภูมิคุ้มกันไวรัสตับอักเสบบี.ขึ้นได้ 68% ซึ่งถึงแม้จะเป็นเปอร์เซ็นต์ที่ต่ำกว่าคนทั่วไปซึ่งสร้างภูมิคุ้มกันได้ 85-90% แต่ก็ถือว่ายังสร้างภูมิคุ้มกันได้เป็นเปอร์เซ็นต์ที่มากคุ้มค่า ดังนั้นคุณฉีดวัคซีนไปเถอะครับ

นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์

1. WHO Global Advisory Committee on Vaccine Safety, 12–13 December 2007. Weekly epidemiological record 2008 ; 83(4): 37–44

2. Elkayam O, Yaron M, Caspi D. Safety and efficacy of vaccination against hepatitis B in patients with rheumatoid arthritis. Ann Rheum Dis 2002;61:623-625 doi:10.1136/ard.61.7.623