12 ธันวาคม 2553

สารชี้บ่งมะเร็ง.. เรื่องขี้หมาหลอกเด็ก

อยากทราบว่าโปรแกรมตรวจสุขภาพสำหรับวัยทำงานชาย ครอบคลุมการตรวจมะเร็งมากน้อยแค่ไหนครับ เช่นถ้ามีเซลล์มะเร็งที่ลำไส้จะสามารถตรวจพบไหมครับ หรือว่าทางรพมีโปรแกรมตรวจมะเร็งโดยเฉพาะ ค่าใช้จ่ายเท่าไหร่ รบกวนตอบด้วยนะครับ ขอบคุณครับ
ชาติ
.....................................................
ตอบครับ
1. โปรแกรมตรวจสุขภาพวัยทำงานชาย ราคา 5000 บาท ประกอบด้วยการตรวจร่างกายโดยแพทย์ เอ็กซเรย์ปอด ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ตรวจน้ำตาลในเลือดหลังอดอาหาร ตรวจเม็ดเลือด ตรวจอุลตร้าซาวด์ช่องท้อง ตรวจการทำงานของตับ การทำงานของไต ตรวจไขมันในเลือด ตรวจสถานะและภูมิคุ้มกันโรคตับอักเสบบี. ตรวจระดับกรดยูริก ตรวจปัสสาวะ สรุปประเมินปัจจัยเสี่ยงสุขภาพส่วนบุคคล และจัดทำแผนสุขภาพส่วนบุคคลประจำปีให้
2. การตรวจคัดกรองมะเร็งในผู้ชาย ปัจจุบันนี้ที่เป็นที่ยอมรับกันทั่วโลกว่ามีประโยชน์จริงมีอย่างเดียว คือ การส่องตรวจลำไส้ใหญ่ (colonoscopy) ทุกสิบปีสำหรับผู้มีอายุเกิน 50 ปี
3. ถ้ามีเซลมะเร็งเกิดขึ้นในลำไส้ ไม่มีการตรวจคัดกรองชนิดไหนจะบอกได้ครับ ผมแนะนำให้ไว้ใจดวงของคุณดีกว่า แต่ถ้ามีติ่งเนื้อเกิดขึ้นที่ลำไส้ใหญ่ การคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่ด้วยการส่องกล้องจะบอกได้
4. การตรวจคัดกรองมะเร็งอย่างอื่น รวมทั้งการเจาะเลือดตรวจสารชี้บ่งมะเร็งต่างๆ เช่นสารชี้บ่งมะเร็งลำไส้ (CEA) มะเร็งตับ (AFP) มะเร็งตับอ่อน (CA 199) ล้วนแต่เป็นเรื่องขี้หมาหลอกเด็ก ไม่มีประโยชน์อะไรในแง่ของการคัดกรองโรค ผมแนะนำว่าอย่าไปทำเลย เจ็บตัวและเสียเงินเปล่า
5. มีสารชี้บ่งมะเร็งอยู่ตัวเดียวที่วงการแพทย์ยังตกลงกันไม่ได้ว่ามีประโยชน์จริงหรือไม่มี คือการตรวจสารชี้บ่งมะเร็งต่อมลูกหมาก (PSA) ข้อมูลปัจจุบันนี้บ่งว่าคนตรวจกับคนไม่ตรวจ PSA ก็มีอายุยืนไม่แตกต่างกัน ดังนั้นการตรวจชนิดนี้ผมบอกไม่ได้ว่าดีหรือไม่ดี ถ้าคุณอยากเสียเงินก็เลือกตรวจเองได้
6. การตรวจคัดกรองมะเร็งด้วย CT (เอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์) โดยเฉพาะอย่างยิ่งการคัดกรองมะเร็งปอด ก็มีข้อสรุปเชิงหลักฐานวิจัยออกมาแล้วว่าได้ไม่คุ้มเสีย ไม่ควรทำ
7. ถ้าคุณอยากมีสุขภาพดีจริง การตรวจสุขภาพประจำปีเป็นเพียงจุดตั้งต้นให้คุณเท่านั้น คือ (1) ช่วยประเมินว่าคุณมีปัจจัยเสี่ยงสุขภาพอะไรบ้าง เช่นความดันเลือดสูงหรือยัง ไขมันสูงหรือเปล่า ได้รับวัคซีนครบไหม เป็นต้น และ (2) ช่วยวางแผนสุขภาพประจำปีให้คุณว่าปีต่อไปคุณควรทำอะไรเพื่อสุขภาพของคุณบ้าง คือออกสตาร์ทให้เท่านั้น แต่ที่ใหญ่กว่านั้นคือการเดินหน้าตามแผนหลังจากนั้นด้วยตัวคุณเอง ทั้งในเรื่องการออกกำลังกาย การโภชนาการ การเลิกนิสัยไม่ดีต่อสุขภาพต่างๆ ตรงนี้ต่างหากที่สำคัญที่สุด.. คือการลงมือทำ
8. สำหรับคนที่กลัวมะเร็งขึ้นสมอง แม้ว่าปัจจุบันนี้จะไม่มีการตรวจคัดกรองมะเร็งใดๆที่มีสารัตถะจริงจังนอกจากการส่องกล้องคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่อย่างที่ว่าแล้ว ข้อมูลความจริงอย่างหนึ่งที่อาจจมีประโยชน์คือคนที่กินผักและผลไม้มาก มีอัตราเป็นมะเร็งต่ำกว่าคนที่กินผักและผลไม้น้อย ดังนั้นถ้าคุณกลัวเป็นมะเร็งก็ให้กินผักและผลไม้แยะๆเข้าไว้สิครับ รับรองดีแน่

นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์