23 ธันวาคม 2553

ผลการคัดกรองเอดส์ในการบริจาคเลือด

สวัสดีครับคุณหมอ
สอบถามเรื่องการตรวจเลือดครับ คือผมเพิ่งไปเที่ยวมาโดยไม่ได้ป้องกัน นับๆ รวมเสี่ยงมาได้ 1 เดือนกับ 15 วัน พอดีว่าคุณแม่ผ่าตัดหมอต้องการเลือด ผมเลยจะให้เลือดกับแม่ จึงไปตรวจหาเชื้อเอดส์ ผลเป็นลบ แต่ผมยังไม่แน่ใจอ่ะครับว่าผลที่ได้แน่นอนหรือเปล่า เพราะไม่ได้มาตรวจหาเอดส์ที่รพ.พญาไทน่ะครับ คิดว่าทุกที่จะมีบริการตรวจเลือดด้วยวิธี 4 generation เหมือนกัน พอดีมาเจอเว็บนี้เข้าเลย สงสัย ว่ารพ.ที่ไปตรวจอาจจะยังไม่มีตัวนี้ อาจจะเป็นวิธีเก่าอยู่ ขอคำแนะนำด้วยครับว่าควรทำอย่างไร คือผมกะจะไปตรวจที่พญาไทเลย แต่ก็ยังไม่ถึง 3 เดือน แต่คือแม่ผมจะรอไม่ได้แล้วผลเลือดที่ไดจะแน่นอนมั้ยครับ

อพ.

……………………………………………………………….

ตอบครับ

1. การบริจาคเลือดของเมืองไทยอยู่ภายใต้ระบบของกาชาดทั้งหมด ไม่ว่าจะบริจาคเลือดที่ไหน ระบบของกาชาดใช้ระบบคัดกรองเอดส์แบบปูพรม คือนอกจากจะตรวจควบหาภูมิคุ้มกันแล้ว ยังตรวจหาเศษยีนไวรัสที่เรียกว่า Nucleic Acid Test (NAT) ซึ่งก็เป็นเรื่องเดียวกันกับวิธีตรวจหาตัวดีเอ็นเอไวรัสที่เรียกว่า PCR นั่นแหละ วิธีนี้เป็นวิธีที่ไวที่สุด ทำให้ตรวจพบได้เร็วในเวลาเพียงไม่กี่วันหลังติดเชื้อ เฉลี่ย window period ประมาณ 12-14 วันเท่านั้น ดังนั้นคุณไปเที่ยวมาเดือนกว่า กาชาดตรวจแล้วว่าเป็นลบ หมายความว่าลบแน่นอนครับ

2. ปัจจุบัน WHO ยังไม่แนะนำให้ใช้วิธี NAT ในการคัดกรองเอดส์ในรพ.เพราะกลัวปัญหาเรื่องผลบวกเทียม ซึ่งในการคัดกรองเลือดทิ้ง ผลบวกเทียมไม่ใช่ปัญหา

3. การที่กาชาดบอกว่าผลตรวจเลือดคุณเป็นลบ หมายความว่านอกจากคุณจะปลอดจากเอดส์แล้ว ยังปลอดจากโรคสำคัญอีกสองโรคคือตับอักเสบจากไวรัสบี และตับอักเสบจากไวรัสซี. ด้วย

4. ดูคุณก็เป็นคนทันสมัยใฝ่ใจหาความรู้ เมื่อไรจะเลิกเที่ยวโดยไม่มีการป้องกันเสียทีละครับ ระวังจะตายแบบคน "ความรู้ท่วมหัว เอาตัวไม่รอด"

นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์

.....................................................................................

ขอบคุณมากๆ เลยครับ สำหรับคำแนะนำดีๆ สำหรับข้อ 4 ผมจะจำใส่ใจไว้เลยครับ ขอบคุณอีกครั้งครับคุณหมอ
อพ.