15 กันยายน 2553

จริยธรรมการไอ.. Cough ethic

สวัสดีค่ะคุณหมอดิฉันมีอายุ 22 ปี ดิฉันมีอาการไอเรื้อรังติอต่อกันมาประมาณ 3 อาทิตย์แล้วค่ะ
คือเป็นหลังจากเป็นหวัด พอหวัดหายอาการไอยังอยู่ ซึ่งเป็นไอแบบไม่มีเสมหะ เป็นอาการระคายคอ และชอบเป็นตอนกลางคืน เวลาเปิดพัดลม หรือแอร์
เวลาไอจะไอรุนแรง แต่พอกินน้ำอุ่นก็หาย ไม่ไอต่อกันนาน เป็นช่วงนึงเท่านั้น
ตอนนี้มีอาการแน่นหน้าอกร่วมด้วย คือแน่นหน้าอกช่วงบนไปถึงใต้คอ
เป็นมาสามสี่วันแล้วค่ะ
ส่วนยาแก้ไอนั้น ดิฉันทานในช่วงแรก แบบน้ำและเม็ด แต่เมื่อยังไม่หายดิฉันก้อหยุดกินเลย
อยากถามคุณหมอว่าดิฉันเป็นอะไร ควรทำอะไรต่อ และจะเป็นวัณโรคมั้ย
ลืมบอกไปค่ะ ดิฉันคิดว่าเป็นโรคหัวใจเลยไปหาหมอหัวใจ เค้าทำ EKG หมอบอกหัวใจปกติค่ะ

Napraw


ตอบครับ

1. เมื่อเป็นหวัด โดยเฉพาะไข้หวัดใหญ่ที่ระบาดอยู่ตอนนี้ เมื่อหายแล้วจะมีอาการไอแห้งๆตามมาอีก 4-6 สัปดาห์ นี่เป็นเรื่องธรรมดา เรียกว่าเป็นการดำเนินของโรคตามปกติ (natural course)

2. ถามว่าเป็นวัณโรคได้ไหม ตอบว่าเป็นได้ เพราะใครๆก็เป็นวัณโรคได้ แต่กรณีของคุณมีโอกาสที่จะเป็นอาการไอตามหลังการเป็นหวัดหรือไข้หวัดใหญ่มากกว่า สำหรับวัณโรคนั้นอาการมันหลากหลาย อาการชัดที่สุดแบบคลาสสิกเลยก็คือไอออกมามีเลือดปน แต่ส่วนใหญ่เป็นได้ตั้งแต่ไม่มีอาการเลย ไปจนถึงไอเรื้อรังแบบแห้งๆ เป็นไข้ต่ำๆทุกวัน น้ำหนักลด เป็นต้น

3. ถามว่าควรจะทำอย่างไรต่อไป คำแนะนำที่เป็นมาตรฐานทางการแพทย์ก็คือ ใครก็ตามที่ไอเรื้อรังนานเกิน 3 สัปดาห์ ควรที่จะได้รับการตรวจคัดกรองวัณโรค อันได้แก่การตรวจร่างกายและการเอ็กซเรย์ปอด นั่นเป็นมาตรฐานสำหรับคนทั่วไป แต่สำหรับคุณซึ่งเพิ่งเป็นไข้หวัดมา ถ้าปกติคุณตรวจร่างกายประจำปีสม่ำเสมออยู่แล้วทุกปี คุณจะรอดูไปอีกสักสามสัปดาห์ให้พ้นระยะไอหลังไข้หวัดใหญ่ให้ชัวร์ๆก่อน ถ้าอาการไอยังมีอยู่ ค่อยไปตรวจคัดกรองวัณโรคก็ไม่เสียหายนะครับ อันนี้ให้คุณตัดสินใจเลือกเอง

4. ขอแถมนิดหนึ่งเรื่อง จริยธรรมการไอ หรือ cough ethic คือการไอเป็นการไล่เชื้อโรคให้พ้นบ้านเรา แต่ก็ไม่ควรให้มันกระจายไปไหนต่อไหนให้คนอื่นเดือนร้อน เวลาไอควรใช้กระดาษทิชชูปิดปากทุกครั้ง แล้วทิ้งกระดาษลงถังขยะ ถ้าไม่มีกระดาษทิชชูให้งอศอกเอาชายเสื้อมาปิดปากเวลาไอ อย่าเอาฝ่ามือเปลือยๆปิดปากเวลาไอ เพราะเชื้อโรคจะติดอยู่ที่ฝ่ามือแล้วเราก็ไปหยิบจับอะไรต่ออะไรร่วมกับคนอื่นเขา เช่นลูกบิดประตู ปุ่มลิฟท์ ราวรถไฟฟ้า เป็นต้น ที่ยิ่งไม่ควรทำอย่างยิ่งคือการไม่ปิดอะไรเลย คันคอขึ้นมาก็อ้าปากกว้างเงยหน้าไอโต้งๆเสียงดังลั่นราวกับนางยักษ์ขิณี..น่าเกลียดชะมัด


นพ.สันต์ ใจยอดศิลป์